Полскиот премиер Доналд Туск и германскиот канцелар Фридрих Мерц во понеделник разменија остри ставови околу прашањето за воени репарации и надоместоци за уништувањето направено од нацистичка Германија во Полска, нарушувајќи ги напорите за демонстрирање на единство меѓу двете соседни земји.
Несогласувањето се појави за време на разговорите во Берлин, кои требаше да ја истакнат заедничката позиција по однос на одбраната, украинскиот конфликт и билатералната соработка. Наместо тоа, двете страни повторно го отворија чувствителното прашање за начинот на кој Германија треба да се справи со последиците од Втората светска војна.
Мерц изјави дека „сеќавањата, дури и болните, мора да се зачуваат“ и изрази надеж дека прашањето може да се третира на начин што ги зближува народите. Но Туск, кој е под притисок на националистичката опозиција ПиС, презеде поостра реторика.
„Во Полска сите веруваме дека државата не добила компензација за злосторствата и загубите од Втората светска војна,“ рече Туск.
Претходната влада на ПиС бараше од Германија да плати 1,3 трилиони евра репарации — сума што Берлин ја отфрлува како правно неоснована, повикувајќи се на одлуките од 1950-тите години, кога Полска била под советска контрола. Туск го оспори овој аргумент, нагласувајќи дека тогаш „полскиот народ немал никаков глас“.
Спорот се заканува да го забави напредокот во други области, вклучително и граничните контроли и германската истрага за експлозиите во гасоводите Северен тек.
Мерц најави мерки за ублажување на полските негодувања, вклучувајќи изградба на меморијален споменик за полските жртви на нацистичка Германија во Берлин и враќање на украдени културни артефакти. Двете влади исто така се согласија да разгледаат „можности за понатамошна поддршка“ за полските жртви што се уште се живи — план што го предложи поранешниот канцелар Олаф Шолц, но кој не напредуваше.
Туск предупреди дека времето истекува: „Кога првпат разговарав со Шолц, имаше нешто над 60.000 живи жртви. Денес се околу 50.000.“ Тој додаде дека, доколку Берлин не реагира побрзо, Варшава ќе обезбеди сопствени средства.
И покрај тензиите, двајцата лидери истакнаа дека се во редовен контакт околу ситуацијата во Украина и преговорите за потенцијален мировен договор. Туск рече дека нивото на соработка е „невидено досега“, но предупреди дека радикални групи од двете страни ќе се обидат да поттикнат антинемачки и антиполски настројби.