Администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп го именуваше американскиот државен секретар Марко Рубио и поранешниот британски премиер Тони Блер меѓу основачките членови на таканаречениот „Одбор за мир“ за Газа, соопшти Белата куќа во петокот.
Во основниот извршен одбор ќе членуваат и специјалниот пратеник на Трамп за Блискиот Исток, Стив Виткоф, како и зетот на претседателот, Џаред Кушнер. Трамп ќе биде претседател на одборот, кој е дел од неговиот план од 20 точки за ставање крај на војната меѓу Израел и Хамас.
Одборот привремено ќе ја надгледува управата со Појасот Газа и ќе раководи со процесот на реконструкција, наведува Белата куќа.
Меѓу останатите членови се и Марк Роуан, директор на приватна инвестициска компанија, претседателот на Светската банка Аџај Банга, како и американскиот советник за национална безбедност Роберт Габриел.
„Секој член ќе има портфолио клучно за стабилизацијата и долгорочниот успех на Газа“, се вели во соопштението. Белата куќа најави дека во наредните недели ќе бидат именувани и дополнителни членови.
Трамп во четвртокот го опиша телото како „најголемиот и најпрестижниот одбор некогаш формиран“.
Блер, кој беше премиер на Велика Британија од 1997 до 2007 година, по напуштањето на функцијата служеше како пратеник на т.н. Квартет за Блискиот Исток – САД, Европската унија, Русија и Обединетите нации – со фокус на економски развој на Палестина и услови за решение со две држави.
Тој веќе учествувал во разговори на високо ниво за иднината на Газа, а во август присуствувал на состанок во Белата куќа со Трамп, каде што биле разгледувани „сеопфатни“ планови за територијата, изјави Виткоф.
Паралелно, беше објавено и формирањето на посебен 15-член палестински технократски орган – Национален комитет за администрација на Газа (NCAG) – кој ќе биде задолжен за секојдневното управување по завршувањето на војната. Комитетот ќе го предводи Али Шаат, поранешен заменик-министер во Палестинската управа.
Белата куќа соопшти дека поранешниот специјален пратеник на ОН за Блискиот Исток, Николај Младенов од Бугарија, ќе биде претставник на одборот на терен во Газа и ќе соработува со NCAG.
Планот предвидува и распоредување на Меѓународни стабилизациски сили (ISF), кои ќе ги обучуваат и поддржуваат проверените палестински полициски сили. Командант на мисијата ќе биде американскиот генерал-мајор Џаспер Џеферс, со цел „воспоставување безбедност и трајна средина без тероризам“, се наведува во соопштението.
Американскиот мировен план стапи на сила во октомври и моментално се наоѓа во втората фаза, иако неизвесноста околу иднината на Газа и 2,1 милион жители останува значителна.
Првата фаза вклучи примирје меѓу Израел и Хамас, размена на заложници и затвореници, делумно повлекување на израелските сили и зголемување на хуманитарната помош.
Виткоф оваа недела изјави дека втората фаза ќе опфати реконструкција и целосна демилитаризација на Газа, вклучително и разоружување на Хамас и другите палестински групи, предупредувајќи дека „непочитувањето ќе има сериозни последици“.
Примирјето останува кревко. Според здравствените власти во Газа под контрола на Хамас, речиси 450 Палестинци се убиени во израелски напади од октомври, додека израелската армија соопшти дека тројца нејзини војници загинале во напади од палестински групи.
Во војната, која започна по нападот на Хамас врз јужен Израел на 7 октомври 2023 година, беа убиени околу 1.200 лица, а 251 беа земени како заложници. Повеќе од 71.000 Палестинци се убиени во израелските напади врз Газа, според локалните здравствени власти.