Приходите од нафта и гас на Русија паднаа за една петтина во 2025 година, достигнувајќи најниско ниво во последните пет години, покажуваат проценки на аналитичари. Иако западните санкции имаат улога, експертите велат дека тие веројатно нема да го променат одлучувањето на Москва да продолжи со воените операции во Украина.
Повеќе од 19 милиони барели руска нафта остануваат во транзит поради забавено испорачување, додека намалената побарувачка принудува трговците да бараат купувачи по пониски цени. Во 2025 година, приходите на Русија од продажба на нафта и гас паднаа за околу 20 проценти, делумно поради глобалниот вишок на нафта и силниот курс на рубљата.
Санкциите на САД и Европската Унија, вклучувајќи ги мерките од октомври 2025 година против Роснефт и Лукоил, дополнително ја намалија профитабилноста од нафтените приходи на Русија. Продажбата на нафта под дисконт е двојно зголемена, а цената на Уралската сурова нафта падна под 40 долари за барел во декември, што е најниско ниво од почетокот на пандемијата на Ковид-19.
„Американските санкции се карактеризираат со тоа што вклучуваат и секундарни мерки – ако некој тргува со санкционираните компании, САД сметаат дека можат да го казнат,“ вели финансискиот аналитичар Александар Кољандр. Тој додава дека ова веќе влијае на кинеските и индиските купувачи, кои побарале поголем попуст или намалиле количини.
Целта на санкциите е да се намалат приходите од нафта, кои претставуваат клучен дел од буџетот на Русија, додека Европската Унија и земјите од Г7 воведоа „ценовен лимит“ за руската нафта, кој од 1 февруари ќе падне на под 44 долари за барел.
Русија се обидува да ја избегне оваа ценовна бариера преку користење на стареещи танкери од „сенката флота“ со нејасна сопственост, додека европските и американските власти ја зголемуваат контролата и заплената на овие бродови.
Во меѓувреме, Лukoил започна продажба на дел од своите странски активи во вредност од околу 22 милијарди долари, со цел да ја зголеми ликвидноста на државата. „Ова го намалува профитот од нафта и гас, но го зголемува готовиот капитал на Русија,“ вели економистот Даниел Спиро.
Приходите од нафта и гас веќе сочинуваат помалку од 23 проценти од федералниот буџет, а дефицитот достигна околу 2,6 проценти од БДП. Владата веќе ја зголеми стапката на ДДВ на 22 проценти и ги намали изземувањата за малите бизниси.
Сепак, експертите сметаат дека економскиот притисок од санкциите веројатно нема да го промени приоритетот на претседателот Владимир Путин за продолжување на војната во Украина. „Одлуката за завршување на војната може да ја донесе само Путин. Јас мислам дека неговите приоритети се јасни – војната и геополитичката борба имаат предност,“ заклучува Кољандр.