Организираниот криминал во Европа прераснува во глобална индустрија со стотици илјади членови, соопшти Европол во новиот извештај „Декодирање на најопасните криминални мрежи во ЕУ“, предупредувајќи дека криминалните организации функционираат како мултинационални корпорации и сè потешко се уништуваат.
Според извештајот, околу 400.000 лица се поврзани со организирани криминални структури во Европа, што претставува петкратно зголемување во споредба со проценките од пред само две години. Европол идентификувал 731 криминална мрежа како најопасни за безбедноста на Европската Унија.
„Криминалците напредуваат“, изјави европскиот комесар за внатрешни работи и миграција Магнус Брунер, презентирајќи го извештајот во Брисел.
Балканот како стратешки јазол
Извештајот потврдува дека Западен Балкан останува една од најважните транзитни и оперативни зони за европскиот организиран криминал.
Особено се издвојуваат албанските криминални структури, кои според Европол воспоставиле длабоки врски со јужноамериканските картели и со италијанската мафијашка организација ‘Ндрангета. Тие играат клучна улога во логистиката и дистрибуцијата на кокаин од Латинска Америка кон европските пазари.
Албанските криминални групи, според документот, не се ограничуваат само на Балканот, туку активно управуваат со делови од синџирот на снабдување во земји како Бразил и Колумбија, пред дрогата да биде транспортирана преку европските пристаништа.
Пазарот на кокаин во Европа денес се проценува на околу 31 милијарда евра годишно.
„Корпорации на криминал“
Европол предупредува дека современите криминални организации функционираат слично на големи компании.
Околу 85 проценти од криминалните групи користат легални бизниси како параван за перење пари и прикривање на активностите. Ресторани, хотели, казина, туристички комплекси и градежни проекти се меѓу најчестите механизми за легализација на профитот.
„Ова не се улични банди. Ова се мултинационални криминални корпорации“, изјави Брунер.
Криминалните мрежи користат криптирани комуникации, виртуелни приватни мрежи (VPN), лажни профили на социјалните мрежи и сложени финансиски структури за да останат незабележани.
Полициските акции не се доволни
Иако европските безбедносни служби меѓу 2024 и 2026 година демонтирале 623 криминални групи, во истиот период се појавиле 533 нови структури.
Извршниот директор на Европол, Јирген Ебнер, предупреди дека елиминирањето на поединечни криминалци не е доволно.
„Додека постои профитабилен криминален бизнис-модел, секогаш ќе се појавуваат нови актери кои ќе го преземат местото на оние што се уапсени“, рече Ебнер.
Од дрога до сајбер криминал и трговија со луѓе
Покрај трговијата со наркотици, извештајот предупредува на брзиот раст на сајбер криминалот, перењето пари и трговијата со луѓе.
Кинеските криминални групи, според Европол, користат лажни агенции за вработување и кол-центри за регрутирање жени, кои потоа се експлоатираат во мрежи за проституција во Шпанија и Франција.
Во меѓувреме, најголемата бразилска криминална организација Primeiro Comando da Capital (PCC) веќе воспоставува свои оперативни ќелии во Европа.
Предизвик за Европа
Извештајот на Европол покажува дека организираниот криминал повеќе не е периферен безбедносен проблем, туку транснационален економски и политички предизвик.
За земјите од Западен Балкан, кои остануваат важна транзитна рута меѓу Блискиот Исток, Латинска Америка и Европската Унија, предупредувањето е особено сериозно: криминалните мрежи стануваат побрзи, пофлексибилни и потешки за откривање отколку кога било досега.