Северна Македонија ја започнува учебната 2026/2027 година со значително помал број ученици – околу 14.500 запишани првачиња, 300 паралелки помалку во основното и средното образование и затворање на 26 рурални училишта поради недостиг од деца.
Министерката за образование и наука Весна Јаневска соопшти дека во основното образование годинава ќе има околу 200 паралелки помалку, додека во средните училишта бројот се намалува за уште 100.
Податоците повторно го отвораат прашањето за демографското празнење на земјата, особено на руралните средини, каде намалувањето на бројот на деца веќе директно се претвора во затворање училишта.
Досега се запишани околу 14.500 првачиња, според податоците што ги соопшти Јаневска една недела пред почетокот на учебната година.
26 рурални училишта се затвораат
Највидливата последица од падот на бројот на ученици е затворањето на 26 училишта во руралните средини со премал број деца.
Јаневска оцени дека нема оправданост да продолжат да функционираат училишта со исклучително мал број ученици доколку постои можност децата да бидат префрлени во поголеми училишта.
Затворањето на едно селско училиште, сепак, има пошироки последици од образованието. Училиштата често се меѓу последните функционални јавни институции во малите населени места, па нивното исчезнување може дополнително да го забрза празнењето на руралните средини.
Министерството соопшти дека, и покрај намалувањето на бројот на паралелки, ниту еден наставник вработен на неопределено време нема да остане без работа.
Од демографија до образование
Бројката од 300 паралелки помалку е уште еден показател за долгорочниот демографски проблем со кој се соочува земјата – нискиот наталитет, иселувањето на младото население и концентрацијата на населението во поголемите градови.
Особено погодени се селата и помалите населени места, каде недостатокот на ученици постепено ја прави постојната училишна мрежа неодржлива.
Новата учебна година, според Јаневска, сепак ќе започне со навремено доставени учебници. Министерството вели дека тие веќе се дистрибуирани до училиштата.
Владата истовремено ја намали за 15 отсто т.н. ученичка кошничка, мерка која, според министерката, треба да ги намали трошоците на семејствата пред почетокот на учебната година.