Кина за првпат по околу две децении глобални истражувања има поповолен имиџ од Соединетите Американски Држави во мнозинството анкетирани земји, но тоа сè уште не се претвора во предност за Пекинг кога граѓаните треба да изберат со која сила нивната земја треба економски да соработува.
Анализа на Адам Ј. Лиу, професор на Националниот универзитет во Сингапур, објавена во „Foreign Affairs“, покажува значителна разлика меѓу тоа која земја луѓето повеќе ја симпатизираат и со која сакаат да прават бизнис.
Според податоците на Pew Research Center наведени во анализата, во 25 од 36 земји анкетирани во 2026 година, уделот на испитаници со позитивно мислење за Кина бил поголем од оној за САД.
Но последните достапни детални податоци за изборот на економски партнер, од 2025 година, даваат поинаква слика: во 20 од 24 земји повеќе испитаници претпочитале силни економски односи со САД отколку со Кина.
Европа ја гледа Кина попозитивно
Падот на американската популарност е особено забележлив кај дел од традиционалните сојузници на Вашингтон.
Во 15 од 24 земји опфатени со истражувањата и во 2025 и во 2026 година, позитивното мислење за САД значително се намалило.
Во Канада, Франција, Германија, Италија, Јужна Кореја и Велика Британија рејтингот на САД е на или близу до најниските нивоа откако Pew почна со мерењата во 2002 година.
Кина, во меѓувреме, го подобрува својот имиџ.
Во Италија позитивното мислење за Кина пораснало од 31% во 2022 на 51% во 2026 година. Во Шпанија растот бил од 37% во 2025 на 54% во 2026 година.
Но симпатиите не значат автоматски геополитичко престројување.
Ја сакаат Кина, но за економски партнер ги избираат САД
Најинтересната разлика се гледа во седум земји: Канада, Франција, Грција, Холандија, Шпанија, Шведска и Турција.
Во нив повеќе луѓе имале позитивно мислење за Кина отколку за САД, но кога биле прашани со која од двете сили нивната земја треба да има посилни економски врски, предност добил Вашингтон.
Во Шведска разликата во корист на економските односи со САД достигнала дури 48 процентни поени.
Во Турција, пак, Кина имала 13 процентни поени подобар рејтинг од САД, но кога требало да изберат економски партнер, Американците имале предност од 10 процентни поени.
Тоа покажува дека падот на американската „мека моќ“ не значи автоматски дека Кина ја презема нејзината позиција.
Кој изгледа како победник, станува попривлечен партнер
Перцепцијата за економската моќ има големо влијание врз изборот.
Околу 60% од испитаниците кои претпочитале економски врски со Кина истовремено верувале дека таа веќе е водечка светска економска сила.
Сличен образец постои и кај американската страна: околу 58% од оние што ги избрале САД како економски партнер сметале дека Америка е водечката економска сила.
Но податоците покажуваат и значителна отпорност на американската позиција.
Дури и меѓу луѓето кои веруваат дека Кина веќе економски ги престигнала САД, 38% сепак би избрале посилни економски односи со Вашингтон, наспроти 49% кои би го избрале Пекинг.
Дел од светот одбива да избере
Постои и значителна група која не сака да биде принудена да избира меѓу двете сили.
Во 24 земји опфатени во 2025 година, приближно еден од девет испитаници сакал силни економски односи и со САД и со Кина.
Во Нигерија таков став имале 39% од анкетираните, во Израел 32%, Унгарија 27%, Германија 23%, а Турција 20%.
Тоа покажува дека за значителен дел од светот американско-кинеската конкуренција не се гледа како избор „или-или“.
Вашингтон ја задржува најголемата предност-сојузништвата
Најголемата структурна слабост на Пекинг останува прашањето кој се смета за сојузник.
Во 20 од 24 земји, повеќе испитаници ги навеле САД отколку Кина како најважен сојузник на нивната држава.
Кина има предност само во Индонезија, Нигерија, Јужна Африка и Турција.
Во ниту една земја мнозинството испитаници не ја навело Кина како најважен сојузник, додека САД добиле мнозинство во пет земји.
Токму тука се наоѓа главниот парадокс во глобалната битка меѓу Вашингтон и Пекинг: Кина станува попопуларна, но Америка останува попосакуван партнер и сојузник.
Анализата предупредува дека тоа не е загарантирана американска предност. Трговските конфликти и нарушувањето на односите со сојузниците можат дополнително да го намалат кредибилитетот на Вашингтон.
Затоа сегашните податоци повеќе покажуваат свет кој се обидува да балансира меѓу две сили отколку свет кој едноставно ја заменува Америка со Кина.