Историската изборна победа на германската Левица во Берлин отвори пат Елиф Ералп да стане првата градоначалничка на германската престолнина со турско потекло, но обвинувањата за антисемитизам во делови од партијата сега се закануваат да ги усложнат преговорите за формирање влада.
Левица освои околу една четвртина од гласовите на изборите во неделата и за првпат стана најсилна политичка партија во Берлин, оставајќи ја зад себе ЦДУ на канцеларот Фридрих Мерц.
Но Ералп нема мнозинство за самостојно владеење.
За да стане градоначалничка, најверојатно ќе ѝ бидат потребни Социјалдемократската партија (СПД) и Зелените, а токму потенцијалните партнери бараат од Левица појасни и конкретни чекори против антисемитизмот.
Тоа го претвора прашањето за односот кон Израел, еврејската заедница и пропалестинскиот активизам во една од најчувствителните теми во преговорите за идната власт на германската престолнина.
Од изборна победа до притисок за коалиција
Ералп ја предводеше Левица до најдобриот резултат во нејзината историја во Берлин со кампања во која доминираа домувањето, високите кирии и социјалните прашања.
Таа предлага преземање на повеќе од 200.000 станови од големи корпоративни сопственици и нивно префрлање под јавна контрола – политика што може да стане една од главните точки во коалициските разговори.
Но веднаш по изборите во преден план излезе друго прашање.
Делови од берлинската Левица, особено организацијата во Нојкелн, подолго време се соочуваат со критики поради ставови и изјави поврзани со Израел и конфликтот на Блискиот Исток.
Зелените веќе порачаа дека решавањето на обвинувањата за антисемитизам ќе биде важно за евентуалната соработка.
„Смрт за ИДФ“
Контроверзноста дополнително се засили по предизборен настан на Левица во Нојкелн, населба со голема арапска заедница.
На настанот настапил рапер кој употребил пароли меѓу кои „Смрт за ИДФ“, повикувајќи се на израелските вооружени сили.
Партиската организација подоцна соопштила дека песната со повикот на насилство не била дел од договорената програма и најавила внатрешно разгледување на случајот.
Ералп се дистанцираше од настапот.
Таа изјави дека ваквите инциденти се неприфатливи и дека се залага за заштита на еврејскиот живот, но и на Палестинците и муслиманите во Берлин.
Израелскиот амбасадор со тешки обвинувања
Израелскиот амбасадор во Германија Рон Просор по изборите излезе со многу поостра оценка.
Тој предупреди на, како што рече, „непосредна егзистенцијална закана“ за еврејската заедница во Берлин и ја обвини Левица за антисемитизам. Тоа се тврдења на амбасадорот што партијата ги оспорува.
Просор побара од партијата конкретен план за справување со омразата кон Израел и Евреите во сопствените редови.
Притисокот не доаѓа само од Израел.
Претседателот на Централниот совет на Евреите во Германија, Јозеф Шустер, исто така ја критикуваше Левица за изјави за време на кампањата, посочувајќи го и инцидентот со раперот.
Зелените бараат конкретни чекори
Европратеникот од Зелените Сергеј Лагодински побара Левица структурно да се дистанцира од членови со антисемитски ставови.
Според него, доколку е потребно, тоа треба да вклучува и исклучување од партијата или пратеничката група.
Тој побара и недвосмислена определба за правото на Израел да постои.
За Ералп ова не е само идеолошка дебата.
Станува збор за потенцијален услов за создавање мнозинство.
Ералп ги отфрла обвинувањата
Раководството на Левица не прифаќа дека партијата може генерално да се квалификува како антисемитска.
Копретседателката Инес Швердтнер рече дека партијата покажува емпатија кон еврејската заедница и дека прави разлика меѓу антисемитизмот и критиките кон дејствувањето на израелската војска.
Ералп уште пред изборите објави план за заштита и зајакнување на еврејскиот живот во Берлин и се дистанцираше од спорните изјави на партиски настани.
Но потенцијалните коалициски партнери бараат политичките декларации да бидат проследени со конкретни мерки.
Коалицијата е следниот тест
Левица ги покани СПД и Зелените на прелиминарни разговори за формирање влада.
Парламентарната математика овозможува коалиција на трите партии, модел што веќе постоеше во Берлин од 2016 до 2023 година.
Но овојпат преговорите се одвиваат во многу почувствителна политичка средина по војните на Блискиот Исток и растот на антисемитските инциденти и политичките поделби околу Израел и Палестина.
Затоа изборната победа беше само првиот тест за Ералп.
Вториот ќе биде дали може да ги убеди СПД и Зелените дека нејзината партија има кредибилен одговор на обвинувањата за антисемитизам – и истовремено да го задржи пропалестинското крило што е влијателно во делови од берлинската Левица.
Од исходот може да зависи дали историскиот изборен резултат ќе ја однесе Ералп и до функцијата градоначалничка.