Обвинителот Фатон Азизи, кој во последните години работел на предмети поврзани со организиран криминал, висока корупција и финансиски истраги, е кандидат за раководител на Основното јавно обвинителство за гонење организиран криминал и корупција, потпирајќи ја кандидатурата врз искуството со некои од најкомплексните предмети со висок јавен интерес.
Азизи во моментов е обвинител во ОЈО ГОКК и работи во одделот задолжен за гонење висока корупција. Тој е и контакт-точка меѓу специјализираното обвинителство и Евроџаст, што го вклучува во меѓународната обвинителска соработка и координацијата на прекугранични предмети.
Неговото професионално портфолио опфаќа финансиски криминал, организирани криминални групи, перење пари, злоупотреба на службената положба и овластување, висока корупција и истраги поврзани со криптовалути.
Дел од неговата работа е поврзан и со еден од најголемите предизвици за современите истраги – обработката на големи количини електронски докази и комуникации преку шифрирани платформи.
Меѓу нив се материјалите од SKY ECC и EncroChat, платформи чии комуникации се користат како доказен материјал во истраги за организиран криминал во повеќе европски држави.
Од Основното обвинителство до ОЈО ГОКК
Азизи дипломирал на Правниот факултет во 2006 година, а правосудниот испит го положил во 2011 година.
Во 2014 година завршил магистерски студии со труд посветен на соработката на Република Македонија со Европскиот суд за човекови права и примената на Европската конвенција за човекови права.
Од март 2017 до септември 2019 година ја посетувал Академијата за судии и јавни обвинители, по што во ноември 2019 година бил избран за јавен обвинител во Основното јавно обвинителство Скопје.
Во март 2024 година бил делегиран во ОЈО ГОКК, а во октомври истата година бил избран за обвинител во ова обвинителство.
„Адитив“ меѓу најголемите предмети
Еден од најпознатите предмети на кои работел Азизи е „Адитив“, во кој се опфатени 38 обвинети лица.
Предметите со толкав број обвинети бараат управување со обемен доказен материјал, координација меѓу повеќе институции, финансиски истраги и анализа на електронски докази.
Азизи работел и на постапката против претседателката на Државната комисија за спречување на корупцијата.
Во неговото портфолио се и предметот „Ботокс“, во кој постапката опфаќа околу 20 осомничени, како и предметот „ФФМ“, со околу 30 осомничени.
Статусот на лицата во овие постапки се разликува зависно од фазата на секој предмет, а постоењето истрага или обвинение не претставува утврдена вина до правосилна судска одлука.
Од Рашковски до „Меѓународен сојуз“
Азизи е ангажиран и во предмети што биле вратени на повторно судење.
Меѓу нив е постапката поврзана со поранешниот генерален секретар на Владата Драги Рашковски, како и предметот „Меѓународен сојуз“, кој во изминатите години предизвика значително внимание во јавноста.
Повторното судење бара обвинителството одново да ги оцени постојните докази, правните аргументи и претходните судски одлуки и да го приспособи застапувањето на причините поради кои повисокиот суд го вратил предметот.
Криминалот станува дигитален
Една од областите што се издвојуваат во професионалниот профил на Азизи се дигиталните истраги.
Современиот организиран криминал сè почесто користи шифрирани комуникации, криптовалути, прекугранични финансиски трансакции и компании регистрирани во различни јурисдикции.
Тоа го менува и начинот на работа на обвинителите, кои покрај класичните истражни методи мора да располагаат со капацитет за анализа на дигитални и финансиски траги.
Азизи работел со значителни количества електронски докази, вклучувајќи комуникации од SKY ECC и EncroChat, а посетувал и меѓународни обуки за електронски докази, перење пари, финансиски истраги и откривање висока корупција.
Истрагите поврзани со криптовалути се дополнителен предизвик, бидејќи следењето на финансиските текови може да бара специјализирана техничка експертиза и меѓународна соработка.
Врската со Евроџаст
Како контакт-точка меѓу ОЈО ГОКК и Евроџаст, Азизи има искуство и со координација на предмети што ги надминуваат националните граници.
Тоа станува сè поважно во истрагите за организиран криминал, каде една група може да дејствува во повеќе држави, средствата да ги чува во друга јурисдикција, комуникациите да ги води преку сервери во трета земја, а финансиските трансакции да ги распределува преку повеќе компании и лица.
Во такви случаи, брзата размена на информации меѓу обвинителствата и координацијата со странските институции може да бидат клучни за обезбедувањето докази.
Од водење предмети до водење институција
Кандидатурата за шеф на ОЈО ГОКК, сепак, поставува поинаков тест.
Водењето сложени кривични предмети и раководењето со цело обвинителство не се исти задачи.
Шефот на ова обвинителство треба да управува со обвинители и ресурси, да утврдува приоритети, да обезбедува координација со полицијата и другите институции, да ја развива меѓународната соработка и да ја зачува институционалната независност во предмети што можат да имаат висока политичка чувствителност.
Азизи ја поврзува својата оперативна работа со визијата за помодерно обвинителство, способно да одговори на финансискиот и дигиталниот криминал и на високата корупција.
Неговата кандидатура затоа ќе се оценува не само според предметите на кои работел, туку и според тоа каков модел на управување нуди за една од најчувствителните институции во правосудниот систем.