Александар Вучиќ во неделата вечерта го призна поразот на листата „Александар Вучиќ – Обединета Србија“ на вонредните парламентарни избори, по речиси две години студентски протести и политичка криза што ја зафати Србија.
Обраќајќи се од изборниот штаб на СНС по затворањето на избирачките места, Вучиќ изјави дека резултатите од репрезентативен изборен примерок покажуваат победа на Студентската листа.
„Сакам да ве известам дека, врз основа на стратифициран примерок, јасно е дека ги загубивме овие избори. Победи студентската листа. Тие ќе имаат меѓу 135 и 140 мандати, ние околу 105“, рече Вучиќ.
Според неговите проценки, листата што ја предводеше добила околу 1,72 милиони гласови, додека Студентската листа околу 2,2 милиони.
Тој рече дека неговата политичка групација го прифаќа изборниот исход и нема да го оспорува преку жалби и судски постапки.
„Нека го сметаат ова за признавање на изборните резултати“, порача Вучиќ.
Проекции: Студентите со самостојно парламентарно мнозинство
Според проекцијата на Ипсос и ЦеСИД, Студентската листа освојува 139 мандати, додека листата „Обединета Србија“ добива 104 места.
Набљудувачката организација ЦРТА, според објавените прелиминарни проценки, регистрира 51,47 отсто од гласовите за Студентската листа и 40,42 отсто за листата на Вучиќ.
Овие проценки покажуваат парламентарно мнозинство за Студентската листа, кое би ѝ овозможило да формира влада без поддршка од другите поголеми партии, доколку биде потврдено со официјалните резултати.
Според податоците на ЦеСИД од делумно обработен примерок, Социјалистичката партија на Србија (СПС), предводена од Ивица Дачиќ, има 2,3 отсто од гласовите, под општиот изборен праг од три проценти.
Вучиќ изјави дека во парламентот би влегле и претставници на националните малцинства, вклучително и Сојузот на војводинските Унгарци и претставници на албанската заедница.
Сепак, распределбата на мандатите не е конечна.
Првите податоци на РИК покажуваа поинаква слика
Првите резултати што ги објави Републичката изборна комисија, врз основа на само 203 обработени избирачки места, покажуваа предност на листата на Вучиќ.
Според тие податоци, „Обединета Србија“ имала 54,21 отсто од гласовите, а Студентската листа 36,85 отсто. Дел од медиумите објавија нешто поинакви проценти во текстовите, поради што овие бројки треба да се третираат како ран и ограничен пресек.
За разлика од првичните резултати на РИК, проекциите на Ипсос и ЦеСИД се засноваат на поширок изборен примерок.
Прослави во Белград, Нови Сад и Ниш
Признавањето на поразот од страна на Вучиќ предизвика прослави на приврзаниците на Студентската листа во повеќе српски градови.
Во Белград граѓани се собраа на плоштадот Славија, кај раскрсницата Лондон и во близина на Републичката изборна комисија.
Дел од улиците беа затворени за сообраќај, а собраните граѓани славеа со музика, автомобилски сирени и огномет.
Прослави беа организирани и во Нови Сад и Ниш.
Студентското движење произлезе од протестите по уривањето на настрешницата на железничката станица во Нови Сад во ноември 2024 година, кога загинаа 16 лица.
Протестите против корупцијата и барањата за институционална одговорност постепено прераснаа во организирано политичко движење што настапи на парламентарните избори.
Вучиќ обвини за странска вмешаност
Иако го призна поразот, Вучиќ повторно обвини странски центри на моќ за поддршка на студентското движење.
Тој тврдеше дека изборниот исход претставува потврда на „револуција“ поддржана од одредени европски држави и структури во САД што се против американскиот претседател Доналд Трамп.
За овие обвинувања не презентираше докази.
Вучиќ упати критики и кон невладините организации и независните медиуми Н1 и Нова С, кои со години известуваат критички за неговата власт.
Тој посебно ја спомена активистката за човекови права Наташа Кандиќ, тврдејќи дека нејзината политика победила на изборите.
„Ѝ честитам на Наташа Кандиќ. Нејзината политика победи“, рече Вучиќ.
Истовремено, предупреди дека новата власт би можела да воведе санкции против Русија до март или април 2027 година. За оваа прогноза не понуди конкретни информации.
Вучиќ: Нема да бегам од Србија
Вучиќ изјави дека ќе остане во Србија и дека СНС ќе продолжи да дејствува како опозициска политичка сила.
„Ја сакам Србија и никогаш нема да заминам од Србија“, рече тој.
Порача дека неговата партија нема да организира немири по изборите и дека ќе го прифати формирањето нова влада.
Според Вучиќ, Студентската листа би можела релативно брзо да формира парламентарно мнозинство и влада, доколку проекциите бидат потврдени.
Тој го повика и Милорад Додик да соработува со идното раководство во Белград, иако предупреди дека очекува промени во политиката кон Република Српска и Сараево.
Вучиќ тврди дека победил меѓу Србите во регионот
Вучиќ изјави дека неговата листа освоила повеќе гласови меѓу српските избирачи во Република Српска, Црна Гора, Северна Македонија и Косово.
„Победивме секаде каде што живеат Срби во регионот“, рече тој.
За ова тврдење во моментот на неговото обраќање не беа презентирани детални официјални резултати по избирачки места во странство.
Што следува по изборите?
Доколку конечните резултати ја потврдат проектираната распределба на мандатите, Србија ќе влезе во период на пренос на власта по 14 години доминација на СНС.
Републичката изборна комисија треба да го заврши утврдувањето на изборните резултати во согласност со законските рокови.
Потоа следува конституирање на новиот парламент и постапка за избор на влада.
Резултатот би можел да има последици и врз надворешната политика на Србија, особено во односите со Европската Унија, Русија, Косово и соседните држави. Конкретните политики, меѓутоа, ќе зависат од програмата и составот на идната влада.
.