Основачот и извршен директор на „Спејс икс“, Илон Маск, минатата недела наредил ограничување на брзината со која украинската опрема може да остане поврзана со сателитската мрежа „Старлинк“, објави американскиот весник „Волстрит журнал“.
Според информациите што ги пренесе Си-Ен-Би-Си, одлуката се однесува на верзија на комуникацискиот систем што Украина ја користи за воени операции против руските сили.
Ограничувањето предизвикало оперативни проблеми за дел од украинските беспилотни летала, кои по промената станале речиси неупотребливи, наведува весникот.
Засега не е познато колку украински воени единици биле погодени, колку долго траело ограничувањето и дали тоа продолжува да се применува.
Маск разговарал со Трамп за одлуката
Според два извора на „Волстрит журнал“, Маск и американскиот претседател Доналд Трамп разговарале за ограничувањето на „Старлинк“ набргу откако информацијата за промената станала јавна минатата недела.
Во објавените информации не е наведено дали Трамп претходно ја одобрил мерката или дали разговорот се однесувал на нејзините последици.
Останува отворено и прашањето дали ограничувањето било донесено од компанијата или во рамките на одлуките на американските воени власти.
Маск претходно изјави дека „Старшилд“, воената верзија на „Старлинк“, е под контрола на американската влада.
Според неговата претходна изјава, ограничувањата на брзината и употребата на таа мрежа ги определува американската војска, а конечниот збор го има претседателот на САД.
Таа изјава, сепак, не потврдува кој ја донел конкретната одлука за ограничувањето пријавено минатата недела.
Украина останала без дел од можностите за напад и одбрана
Според дополнителните извештаи, ограничувањето било воведено на 14 октомври и се однесувало на воениот систем „Старшилд“, кој овозможува сателитска комуникација за украинските беспилотни летала.
Украинските претставници соопштиле дека врската се прекинувала кога опремата се движела со брзина поголема од околу 160 километри на час, а во некои случаи проблеми биле забележани и при пониски брзини.
Ограничувањето ги погодило и нападните дронови и беспилотните летала што се користат за пресретнување руски воздушни напади.
Украинските власти започнале разговори со американската влада и „Спејс икс“ за отстранување на ограничувањата.
Противречни информации за одговорноста
„Волстрит журнал“ објави дека Маск разговарал со Трамп за ограничувањата и пред нивното воведување, но американските функционери изнесуваат различни верзии за тоа дали одлуката била донесена самостојно или во координација со администрацијата.
Трамп претходно негираше дека тој или Маск се одговорни за проблемите со пристапот на Украина до сателитската мрежа.
Маск, пак, тврдеше дека ограничувањата на „Старшилд“ ги определуваат американските воени власти и претседателот.
Овие спротивставени изјави засега не овозможуваат независно да се утврди кој формално го одобрил ограничувањето. Ројтерс соопшти дека не можел независно да го потврди известувањето на „Волстрит журнал“.
Ограничувањето на сателитските комуникации се случува во период на несогласувања меѓу администрацијата на Трамп и украинскиот претседател Володимир Зеленски околу украинските напади врз руската енергетска инфраструктура.
Трамп побара Киев да престане со нападите врз руските рафинерии, поврзувајќи ги со притисокот врз цените на горивата.
„Старлинк“ има значајна улога во комуникациите на украинската војска, особено при управувањето со беспилотни летала и координацијата на операциите.
Зависноста на украинските сили од американската сателитска технологија повторно го отвора прашањето за контролата врз критичните воени комуникации и последиците кога нивната достапност се менува среде војна.