Кина и САД не се движат кон крај на нивното ривалство, туку кон обид конкуренцијата да се стави во политичка рамка што ќе спречи таа да прерасне во директна конфронтација, оценува Сун Ченгхао од Центарот за меѓународна безбедност и стратегија при Универзитетот Цингхуа во анализа за „Форин полиси“.
Според авторот, клучниот поим што Пекинг сè почесто го користи во односите со Вашингтон е „стратешка стабилност“.
Американскиот претседател Доналд Трамп и кинескиот претседател Си Џинпинг во мај, за време на посетата на Трамп на Пекинг, се согласиле двете земји да градат „конструктивен однос на стратешка стабилност“.
На нивната средба во Вашингтон во септември тие повторно ја потврдиле оваа рамка, додавајќи дека односите треба да се темелат на почит, правичност и реципроцитет.
Според Сун, тоа не значи дека двете сили се откажуваат од геополитичката, економската или технолошката конкуренција.
Напротив, идејата е конкуренцијата да биде управувана така што несогласувањата нема автоматски да водат кон криза.
Пекинг сака правила на натпреварот
Во кинеското разбирање, „стратешка стабилност“ не значи замрзнување на односите или поделба на светот на фиксни сфери на влијание.
Станува збор за создавање механизми преку кои двете најголеми сили ќе можат да се натпреваруваат без постојано да се приближуваат до точката на конфронтација.
Таквиот пристап претпоставува постојана комуникација на највисоко ниво, јасно дефинирани интереси и одредено ниво на предвидливост во меѓусебните реакции.
Тоа е особено важно во области каде ризикот од ескалација е најголем – безбедноста, трговијата, технологијата и прашањата поврзани со Тајван.
Конкуренција наместо нова Студена војна
Анализата сугерира дека Пекинг не очекува суштинско помирување со Вашингтон.
Наместо тоа, кинескиот пристап е насочен кон долгорочно управување со ривалството.
Во таква рамка, двете страни би продолжиле да се натпреваруваат за технолошка предност, економско влијание и геополитички позиции, но би се обидувале да избегнат ситуации во кои еден инцидент може да предизвика поширока криза.
За Пекинг, според авторот, стабилноста не значи отсутност на конфликтни интереси, туку способност тие да се контролираат.
Средбите меѓу Трамп и Си во 2026 година покажуваат дека и двете страни имаат интерес ривалството да остане под контрола.
Формулата за „почит, правичност и реципроцитет“ треба да служи како политички принцип за идните односи, но не ги решава основните разлики меѓу двете земји.
Тие остануваат присутни во трговијата, технологијата, безбедноста и пошироката борба за влијание во Индо-Пацификот и глобалниот систем.