Лидерите на трите партии и коалиции во Владата на Северна Македонија ќе одржат средба во декември за да разговараат за отворените прашања меѓу коалициските партнери, вклучувајќи ги несогласувањата околу јазикот на кој ќе се полага правосудниот испит.
Премиерот Христијан Мицкоски ја најави средбата откако стана јасно дека ВМРО-ДПМНЕ, албанската коалиција ВЛЕН и движењето ЗНАМ имаат различни позиции за предложеното законско решение. Мицкоски се залага за комбиниран модел, според кој теоретскиот дел од испитот може да се полага на јазикот на кој кандидатот го завршил образованието, додека практичниот дел ќе се полага на македонски јазик.
Копретседателот на ВЛЕН, Биљал Касами, тврди дека испитот ќе биде целосно организиран и на албански јазик, додека лидерот на ЗНАМ, Максим Димитриевски, инсистира целокупниот испит да се полага исклучиво на македонски јазик. Димитриевски претходно најави можност неговата партија да ја напушти Владата доколку биде прифатен комбинираниот модел.
МИЦКОСКИ: ПРАКТИЧНИОТ ДЕЛ НА МАКЕДОНСКИ
Мицкоски изјави дека предложеното законско решение, кое е испратено до Венецијанската комисија, предвидува правосудниот испит да се полага во два дела.
Првиот, теоретски дел, ќе може да се полага на албански, турски или англиски јазик, доколку кандидатот го завршил своето образование на еден од тие јазици.
Вториот дел, кој вклучува симулација на кривична и граѓанска судска постапка, според премиерот, ќе се полага на македонски јазик и кирилско писмо.
„Не постои таков правосуден испит што целиот е на албански јазик“, рече Мицкоски.
Тој се повика на принципот на заеднички јазик во правосудниот систем и на ставовите на Венецијанската комисија во врска со Законот за употреба на јазиците.
Премиерот ја обвини опозициската Демократска унија за интеграција (ДУИ) дека го користи прашањето за поттикнување етнички тензии.
„Ова не е етничко прашање, ниту политичко, ова е прашање на владеење на правото“, рече Мицкоски.
КАСАМИ: ИСПИТОТ ЌЕ БИДЕ НА АЛБАНСКИ ЈАЗИК
Копретседателот на ВЛЕН и градоначалник на Тетово, Биљал Касами, во интервју за телевизијата Алсат изјави дека новиот закон ќе овозможи полагање на правосудниот испит на албански јазик.
Тој оцени дека решението претставува значајно достигнување и додаде дека за практичниот дел ќе биде обезбедена јазична асистенција.
„Испитот по право, врз основа на законот, ќе биде на албански јазик, додека во практичниот дел ќе има помош или асистенција за да не претставува јазикот пречка“, рече Касами.
Неговата изјава се разликува од толкувањето на Мицкоски, кој инсистира дека практичниот дел ќе се полага на македонски јазик.
ЗНАМ БАРА ДЕФИНИРАЊЕ НА ЦРВЕНИТЕ ЛИНИИ
Претседателот на ЗНАМ и градоначалник на Куманово, Максим Димитриевски, најави дека ќе побара средба со коалициските партнери за да ги утврдат своите позиции и црвени линии.
Според него, прашањето за јазикот на правосудниот испит е поврзано со функционирањето на правосудниот систем и со уставниот поредок и не треба да биде предмет на политички договори.
„За ЗНАМ тука нема простор за импровизации и политички пазарења. Правосудниот испит ќе се полага само на македонски јазик“, изјави Димитриевски.
Запрашан за можноста ЗНАМ да ја напушти Владата, Мицкоски рече дека Димитриевски самиот треба да одговори на тоа прашање.
Премиерот додаде дека владиното мнозинство располага со значително повеќе од потребните 61 пратеник.
„Владата е стабилна, односно најстабилна во Европа, можеби и пошироко, и продолжуваме да испорачуваме за граѓаните“, рече Мицкоски.
ЛИДЕРСКА СРЕДБА ВО ДЕКЕМВРИ
Мицкоски потврди дека со Димитриевски разговарал за организирање заедничка лидерска средба во декември, на која ќе бидат разгледани и други прашања поврзани со функционирањето на владината коалиција.
Средбата би била прва заедничка лидерска средба на трите коалициски партнери од формирањето на Владата во јуни 2024 година.
Премиерот најави и дека до крајот на ноември треба да биде комплетиран вториот владин ешалон.
Тој рече дека резултатот од изборите за градоначалник на Брвеница нема да влијае врз бројот на заменик-министерски позиции што треба да му припаднат на ВЛЕН.
Мицкоски посочи дека распределбата на функциите е дел од коалицискиот договор постигнат при формирањето на Владата и дека нема намера да го менува договореното.
„Зборот е даден, до 2028 година, кога ќе бидат редовните парламентарни избори“, рече премиерот.
ВМРО-ДПМНЕ, ВЛЕН и ЗНАМ ја формираа актуелната владина коалиција по парламентарните избори во мај 2024 година.