Францускиот претседател Емануел Макрон и германскиот канцелар Фридрих Мерц влегуваат на дводневниот самит на Европската Унија како клучни фигури во обидот да се надмине повеќемесечниот спор околу следниот седумгодишен буџет на блокот, но двајцата имаат ограничен простор за компромис поради политичкиот притисок дома.
Следната повеќегодишна финансиска рамка на ЕУ, позната како МФФ, треба да распореди околу два трилиони евра и да ги утврди финансиските приоритети на Унијата за седум години.
Германија предводи група земји кои бараат помал буџет, додека Франција се спротивставува на големи кратења.
За конечен договор е потребна согласност на сите земји-членки, но дипломати во Брисел сметаат дека компромис меѓу Париз и Берлин значително би ги зголемил шансите за поширок договор.
„Ако францускиот и германскиот лидер дојдат рака под рака, мислам дека тоа би можело да ја промени играта“, изјавил дипломат на ЕУ за „Политико“.
Италијанската премиерка Џорџа Мелони и полскиот премиер Доналд Туск исто така ќе бидат важни за конечниот компромис, но, според дипломатот, процесот „почнува со Мерц и Макрон“.
Макрон не сака подарок за противниците
Макрон ја напушта функцијата следната година, а голема отстапка кон германските барања за кратење на буџетот би можела да стане тема во француската претседателска кампања.
Неговите политички противници Марин Ле Пен и Жан-Лук Меланшон веќе тврдат дека Франција не добива доволна вредност за парите што ги уплаќа во европскиот буџет.
Ле Пен во средата ги обвини европските преговарачи дека се обидуваат да го забрзаат договорот пред претстојните избори во неколку големи членки на Унијата.
„Макрон не треба да изгледа премногу попустлив“, изјавил негов сојузник за „Политико“, предупредувајќи дека тоа може политички да му се врати како бумеранг.
Мерц не сака повеќе германски пари за Брисел
Сличен проблем има и Мерц.
По поразите на покраинските избори од крајнодесничарската Алтернатива за Германија, германскиот канцелар е под притисок да не прифати договор што дома би можел да биде претставен како испраќање дополнителни пари на германските даночни обврзници во Брисел.
Мерц порача дека за Берлин е подобро да нема договор отколку да прифати зголемување на вкупниот буџет.
Но германската индустрија испраќа поинаков сигнал. Индустриското здружение БДИ и други големи бизнис-групации оваа недела побараа од владата да поддржи поамбициозен европски буџет.
Париз смета дека токму притисокот од другите членки и германската индустрија на крајот може да го натера Мерц да отстапи од барањето за големи кратења.
Нови европски даноци наместо кратења?
Една од можните точки за компромис се таканаречените „сопствени ресурси“ на ЕУ – приходи што би оделе директно во европскиот буџет наместо товарот главно да паѓа врз националните придонеси.
Францускиот министер за Европа Бенжамен Адад рече дека разговорите треба да се насочат кон нови извори на приходи, меѓу кои и давачки врз онлајн коцкањето, наместо кон „масовни кратења“.
Истовремено, Франција сака да ги стабилизира сопствените национални уплати во европскиот буџет.
Германија е подготвена да разгледа нови извори на приходи, но се сомнева дека тие ќе обезбедат доволно средства.
Сигфрид Мурешан, кој ја предводи работата на Европскиот парламент за МФФ, предупреди дека одложувањата и поделбите меѓу владите стануваат загрижувачки.
Според него, побрзото усвојување на буџетот ќе ѝ овозможи на ЕУ побрзо да инвестира во конкурентноста, безбедноста, земјоделството, истражувањето, заштитата на границите и сајбер-безбедноста.
Не е само буџетот
Тешкотиите меѓу Париз и Берлин не се ограничени на европските финансии.
Двете влади сè уште преговараат за поширок индустриски договор според кој Германија би прифатила посилни правила „Произведено во Европа“, додека Франција би поддржала олеснување на правилата за автомобилските емисии и забраната за мотори со внатрешно согорување од 2035 година.
Макрон неодамна оцени дека договорот е блиску, но Франција и Германија сè уште не ги усогласиле условите.
Тоа дополнително покажува колку тешко двете најголеми економии во ЕУ постигнуваат компромис во момент кога Унијата треба да донесе одлуки за своите долгорочни финансиски и индустриски приоритети.