Со ракувања, пријателски обраќања и одделни билатерални разговори, Доналд Трамп, Владимир Путин и Си Џинпинг ја подготвуваа најавената тројна средба во кинескиот град Шенжен, на маргините на самитот на Азиско-пацифичката економска соработка, АПЕК.
„Тој е мој пријател“, рече американскиот претседател за Путин, опишувајќи ги нивните односи како одлични. По разговорот со Си, Трамп изјави дека и САД и Кина сакаат да заврши војната во Украина.
Според преносот во живо на Би-би-си, тројните разговори сè уште не беа започнати во моментот на последното објавено ажурирање, а распоредот значително доцнеше. Меѓу очекуваните теми се Украина, војната во Иран, нуклеарното ширење, трговските тензии и вештачката интелигенција.
Путин „во одлично расположение“
Средбата меѓу Трамп и Путин траела меѓу 35 и 40 минути, изјави советникот на рускиот претседател за надворешна политика, Јуриј Ушаков.
Според него, главна тема била војната во Украина, а се разговарало и за билатералните односи. Ушаков ги оцени разговорите како добри и рече дека Путин бил „во одлично расположение“.
Кремљ соопшти дека немало крупни изјави, бидејќи двајцата лидери се подготвувале за разговорите со Си.
За Москва, самото присуство на Путин на иста маса со американскиот и кинескиот претседател веќе има дипломатска тежина. Уредникот на Би-би-си за Русија, Стив Розенберг, оцени дека руската страна ја гледа средбата како победа што му овозможува на Путин да настапи како соговорник на големите сили и покрај продолжувањето на војната против Украина.
Трамп и Си нагласуваат стабилност
На средбата со Трамп, Си ги опиша односите меѓу Кина и САД како генерално стабилни и во подобрување. Порача дека е подготвен да продолжи да работи со американскиот претседател за тие да се движат во правилна насока.
Трамп рече дека претходната вечер разговарале околу два часа за време на вечерата на АПЕК. Побара и поголеми можности за американските земјоделци на кинескиот пазар.
Кинескиот претседател ја искористи преобразбата на Шенжен во меѓународна метропола како споредба за градењето на односите со Вашингтон: процес што, според него, бара нови пристапи, експериментирање и истрајна работа.
Украина ја тестира позицијата на Пекинг
Трамп изјави дека со Си сака да помогне во завршувањето на руско-украинската војна и изрази надеж за успешна тројна средба.
Но зад јавниот оптимизам остануваат различни интереси. Дописничката на Би-би-си од Кина, Лора Бикер, укажа на растечкото незадоволство во европските кругови поради тоа што Пекинг не врши поголем притисок врз Москва.
Кина настојува да се претстави како неутрална, но Си не ја осуди руската инвазија. Според анализата на Бикер, Пекинг има интерес од стабилност во Европа, но истовремено не сака исход што би ја ослабел Русија и би предизвикал нестабилност кај нејзиниот сосед и партнер.
Иран и Тајван во пошироката пресметка
Трамп рече дека Вашингтон и Пекинг имаат заеднички интерес енергенсите да продолжат да минуваат низ Ормускиот Теснец и Иран да не добие нуклеарно оружје.
Разговорите внимателно ги следи и Тајван, кој соопшти дека е во близок контакт со САД. Американската продажба на оружје за островот останува спорно прашање во односите со Кина, која го смета Тајван за своја територија.
Во пресрет на средбата се појавија и споредби со „Јалта 2.0“ — можност големите сили да разговараат за сфери на влијание и за иднината на помалите земји. Кинески медиуми и научници ја отфрлија споредбата како застарено размислување од Студената војна.
Засега, пријателските пораки ја обликуваат атмосферата. Дали зад нив ќе следуваат конкретни договори останува главното отворено прашање.

