На огромна тркалезна маса во Шенжен, Си Џинпинг ги пречека Доналд Трамп од својата лева и Владимир Путин од десната страна. Разговорите не донесоа голем пробив, но сликата од првата формална тројна средба на лидерите на САД, Русија и Кина му овозможи на Пекинг да ја нагласи својата улога во светската дипломатија.
Тоа е главната оценка во анализата на Асошиејтед прес по самитот на Азиско-пацифичката економска соработка, АПЕК. Новинарот Сајмон Шустер во „Атлантик“, пак, го истакнува неискористениот потенцијал: според него, кинескиот домаќин избегнал јавна расправа за најтешките меѓународни кризи.
Двете оценки се среќаваат во една точка — дипломатската симболика во Шенжен беше посилна од конкретните објавени обврски.
Главната добивка: Трамп и Путин на масата на Си
Како домаќин на АПЕК, Си ги пречека претставниците на 21 економија што заедно сочинуваат околу 60% од глобалната економска активност.
Тројната средба дополнително му даде можност Кина да ја претстави како сила способна да ги собира клучните меѓународни актери.
„Најјасната дипломатска добивка на Си во Шенжен беше доведувањето на Трамп и Путин на иста маса“, изјави за АП Јаќи Ли, истражувачка на кинеската надворешна политика во институтот ИСЕАС — Јусоф Ишак.
Пред затворениот дел од разговорите, Си порача дека соработката меѓу големите сили придонесува за мир, додека нивната конфронтација го турка светот во превирања. Ги повика трите држави заеднички да одговорат на глобалните предизвици.
Порака што ги загрижува американските сојузници
Раш Доши, директор на Иницијативата за кинеска стратегија при американскиот Совет за надворешни односи, оцени дека сцената сугерира оти светот сè повеќе се врти околу моќта и приоритетите на Пекинг.
Според неговата анализа, пренесена од АП, за американските сојузници таа слика е вознемирувачка затоа што создава впечаток дека Вашингтон може да му даде предност на договарањето со другите големи сили пред координацијата со сопствените партнери.
Професорот Ху Тјанг Бун од Технолошкиот универзитет Нанјанг оцени дека Кина го искористила настанот за да нагласи дека има статус различен од оној на другите земји.
„Атлантик“: Избегната е најтешката јавна расправа
Шустер, кој известувал од самитот, наведува дека речиси 1.000 новинари се пријавиле да го следат собирот, привлечени од можноста да бидат сведоци на значајни дипломатски поместувања.
Но, според неговата оценка, по јавните говори и затворените разговори исходот останал далеку од очекувањата.
Тој смета дека Си ги задржал јавните пораки во рамките на општи заложби за иновации и соработка, избегнувајќи дебата за војните во Европа и на Блискиот Исток што би барала појасни позиции од учесниците.
Декларација со ограничени обврски
По средбата, Кремљ и кинеската државна агенција „Синхуа“ објавија декларација во четири точки. Таа опфаќа снабдување со нафтени производи, имунитет на државни функционери, намалување на нуклеарните ризици и реформа на Обединетите нации.
Украина не е спомената во документот, иако Путин изјави дека за војната се разговарало. Радио Слободна Европа во својот извештај наведе дека Вашингтон во моментот на објавувањето сè уште не ја потврдил декларацијата.
АП го опишува документот како ограничен во обврските и без суштинска разработка на главните прашања.
За Пекинг, сепак, исходот има и друга димензија. Без да обезбеди објавен договор за најголемите конфликти, Си доби слика што ја зацврстува неговата дипломатска позиција: американскиот и рускиот претседател како гости на заедничка маса во Кина.

