Разговорите меѓу Русија, Украина и САД во Абу Даби завршија по два дена без најавен пробив кон завршување на војната, додека расправата за идните безбедносни гаранции ги отвори пошироките несогласувања за улогата на НАТО и местото на Европа на преговарачката маса.
Најконкретниот можен исход е голема размена на воени заробеници. Москва и Киев потврдија дека таа се подготвува и дека би можела да биде спроведена наскоро, објави Би-би-си.
За заробениците и нивните семејства, таквата размена би донела непосредно олеснување. Но за политички договор, страните остануваат разделени околу териториите, редоследот на чекорите кон мир и гаранциите дека борбите нема повторно да започнат.
Тешки разговори и различни пораки
Давид Арахамија од украинскиот преговарачки тим го опиша овој круг, прв од февруари, како еден од најтешките. Според него, руската делегација пристигнала со строги инструкции, што го отежнало приближувањето на позициите.
Сепак, тој оцени дека постои позитивен импулс и повика наскоро да се организира нова рунда.
Рускиот преговарач Владимир Медински испрати поостра порака, оценувајќи дека напредокот зависи од Украина, од американската позиција и од тоа дали Европа ќе го промени пристапот.
Американската страна соопшти дека гледа одредени можности за придвижување, без да објави конкретна согласност за главните спорни прашања.
„Нова Јалта и Потсдам“
Разговорите беа претставени како обид да се разгледа идната безбедносна архитектура на Европа. Зад таа формулација, меѓутоа, стојат различни очекувања.
За Киев, приоритет се гаранции дека сојузниците ќе му помогнат ако Русија повторно го нападне, иако Украина не е членка на НАТО.
За Москва, новата рамка е поврзана со ограничување на влијанието на Алијансата во Источна Европа.
Медински ја опиша посакуваната рамка како „нова Јалта и Потсдам“, повикувајќи се на конференциите од 1945 година на кои сојузничките сили го обликуваа повоениот поредок.
Таквата споредба ја нагласува пошироката димензија на разговорите: покрај завршувањето на војната, се отвора и прашањето кој ќе учествува во договарањето на идната европска безбедност.
Европа бара место во процесот
Претставници на Велика Британија, НАТО и повеќе членки на ЕУ биле во Абу Даби и разговарале со американските и украинските преговарачи. Кремљ соопштил дека руската делегација немала контакти со нив.
Европските влади инсистираат дека нивното учество е неопходно, бидејќи секој договор би имал последици за безбедноста на континентот.
Портпарол на германската влада предупредил дека договорите не можат да се спроведат без согласност меѓу членките на НАТО.
Џаред Кушнер, зет на американскиот претседател Доналд Трамп и учесник во преговорите, изјавил дека Вашингтон сака да ги вклучи Европејците во форматот и дека за тоа ќе разговара со Владимир Путин.
Донецк останува главната пречка
Територијалното прашање и натаму е во средиштето на несогласувањата.
Киев сака замрзнување на линијата на фронтот, со што би ја задржал контролата врз деловите од Донецката Област што сè уште ги држи. Украина ги смета тие подрачја за важни за својата безбедност.
Москва бара украинско повлекување и од тие територии. Медински повторил дека Русија нема да се откаже од своето барање.
Кушнер признал дека териториите остануваат најтешкото прашање. Украинскиот преговарач Кирило Буданов, пак, нагласил дека приоритет на Киев е да обезбеди услови во кои Русија нема повторно да ја нападне Украина.
Прекин на огнот пред договорот или по него?
Страните се разидуваат и околу редоследот на чекорите.
Украина и европските партнери сакаат прекинот на огнот да им претходи на разговорите за долгорочната безбедносна рамка. Кремљ инсистира борбите да запрат откако ќе биде постигнат договор.
Според најавата по средбите, американските преговарачи Стив Виткоф и Кушнер во четврток треба да разговараат со Путин во Москва, а потоа со украинскиот претседател Володимир Зеленски во Даблин.
Пред нив останува задачата да ги приближат спротивставените услови за мир во момент кога, според оцената на Кушнер, меѓу завојуваните страни нема доверба.
Извор: Би-би-си.