Американскиот претседател Доналд Трамп планира заедничка средба со рускиот претседател Владимир Путин и кинескиот лидер Си Ѓинпинг следната недела во Кина, со намалувањето на нуклеарното оружје меѓу главните теми, соопшти Белата куќа.
Средбата треба да се одржи на маргините на самитот на Азиско-пацифичката економска соработка, АПЕК, во јужниот кинески град Шенжен, објави Би-би-си.
Москва и Пекинг засега не ја коментираа најавата. Според висок американски функционер, цитиран од Асошиејтед прес и Ројтерс, не се очекува разговорите да завршат со договор.
Нуклеарното оружје како главна тема
Портпаролката на Белата куќа, Оливија Вејлс, изјави дека Трамп сака да разговара за намалување на нуклеарното оружје во светот, чие ширење го смета за голема опасност.
Најавата доаѓа откако во февруари истече договорот за контрола на нуклеарното вооружување меѓу САД и Русија, оставајќи ги двата најголеми нуклеарни арсенала без клучните ограничувања што ги предвидуваше.
Обединетите нации ги повикаа Вашингтон и Москва без одложување да договорат нова рамка. Трамп, пак, изјави дека сака подобар договор во кој би била вклучена и Кина, која го зголемува својот нуклеарен арсенал.
Поранешни високи американски функционери и аналитичари претходно предупредија за Би-би-си дека постигнувањето таков договор би можело да наиде на сериозни пречки и да трае со години.
Иран е можна тема, Украина не се очекува на агендата
Според Би-би-си, на тројната средба би можело да се разговара и за Иран, но не и за Украина.
Тоа ја издвојува најавената средба од тековните дипломатски напори за завршување на руската војна во Украина. Односите на Вашингтон со Москва истовремено предизвикуваат загриженост кај европските сојузници.
Контроверзниот американски договор за увоз на руски дизел и суспензијата на санкциите насочени кон најголемите купувачи на руска нафта и гас, меѓу кои и Кина, минатиот месец ги засилија европските сомнежи за приближување на администрацијата на Трамп кон Кремљ.
Кина, во меѓувреме, останува клучен трговски партнер на Русија по инвазијата врз Украина во 2022 година и воведувањето западни санкции.
Потопла реторика, отворени спорови
Трамп треба да пристигне во Шенжен доцна во среда, а во четврток да има и одделни разговори со Си. Тоа би била нивна четврта средба по враќањето на американскиот претседател на власт во 2025 година.
Двајцата лидери годинава настојуваа да покажат потопли односи на средбите во Пекинг и Вашингтон. Сепак, остануваат отворени споровите околу трговијата, технолошката конкуренција, вештачката интелигенција и Тајван.
Дополнителна точка на несогласување е војната во Иран. Пекинг е најголем купувач на иранска нафта и најголем трговски партнер на Техеран.
Кинеските државни медиуми најавија билатерални средби на Си на маргините на АПЕК, но не ја споменаа тројната средба. Руската агенција ТАСС претходно го цитираше портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, дека постојат сигнали за подготвеност за такви разговори.
Азиска турнеја со повеќе дипломатски цели
Пред Кина, Трамп во вторник треба да присуствува на самит на Асоцијацијата на државите од Југоисточна Азија, АСЕАН, на Филипините.
Белата куќа ја претстави турнејата како можност за унапредување на американските интереси во Индопацификот. Најавената средба со Путин и Си треба да биде завршниот дипломатски настан од неговата посета на Кина.