Хрватска внимателно ја следи политичката нестабилност на Западен Балкан и презема мерки за зајакнување на своите воени и безбедносни капацитети, изјави хрватскиот министер за одбрана Иван Анушиќ во интервју за БНТ, повикувајќи се на лекции од минатите конфликти и тековните регионални тензии. „Политичката нестабилност и неизвесноста се високи на целиот Западен Балкан“, рече министерот, истакнувајќи ги Босна и Херцеговина и Косово како особено загрижувачки области.
Министерот посочи дека е потребно Хрватска да ги зајакне и подобри своите капацитети и да биде одговорна пред своите граѓани, ЕУ и НАТО. Спомнувајќи ја руската инвазија на Украина, која трае три и пол години, тој нагласи колку е важна подготовката: „Пред инвазијата на Русија, никој не веруваше дека тоа ќе се случи. Историјата не учи дека мораме да бидеме подготвени за сите предизвици што ни претстојат.“
Босна и Херцеговина под притисок
Хрватска ја гледа БИХ како земја со значителна нестабилност. Министерот наведе два главни фактора: подредената положба на Хрватите во трипартитското претседателство и сепаратистичките тенденции на српските политички актери во БИХ, кои ја оспоруваат Дејтонската мировна спогодба.
„Хрватите, кои бројат околу 350.000 во БИХ, немаат еднаков статус со Бошњаците и Србите. Ова создава постојани тензии и недостиг од конечен мир“, рече тој, додавајќи дека се потребни нови преговори и реформи за иднината на БИХ и за нејзините перспективи за интеграција во ЕУ.
Косово исто така се соочува со потенцијална дестабилизација, нагласи министерот, посочувајќи на минатите српски провокации, вклучувајќи терористички напад во Банска во есента 2023 година, и ја истакна важноста на присуството на НАТО (KFOR).
Српско вооружување
Министерот изрази загриженост поради набавките на оружје од Србија од Франција, Турција и други земји, забележувајќи дека таквите трошоци, и покрај ограничената економија на Србија, сигнализираат потенцијална политичка агенда. „Хрватска мора да остане силна и да ги развива своите одбранбени капацитети за да ги одврати заканите“, рече тој.
Во врска со руското влијание, министерот рече дека тоа е значајно на целиот Балкан, особено преку социјалните мрежи, дезинформации и насочена пропаганда. Тој предупреди дека хибридните војни и кампањите на дезинформации го загрозуваат политичкото стабилитет во Хрватска, Бугарија и во Европа.
„Дезинформациите се секојдневни, се присутни насекаде и се опасни. Тие можат да ги обликуваат ставовите на гласачите и да им овозможат на политички аматери да им нанесат штета на своите земји“, додаде министерот, посочувајќи напори за нивно спречување преку комуникациски стратегии и административни мерки.
Обнова на задолжителната воена служба
Хрватска повторно ја воведува задолжителната воена служба, која беше суспендирана во 2007 година. Министерот рече дека оваа мерка е одговор на регионалната несигурност и катастрофите предизвикани од климатските промени, вклучувајќи поплави, пожари и земјотреси. Програмата ќе вклучува обука за цивилна заштита, вештини за преживување и основни воени способности за подготовка на младите за резервна служба.
Хрватска исто така инвестира во модернизација на војската преку механизмот EU SAFE, набавувајќи тенкови Леопард, воени камиони Татра, француски хаубици Caesar, системи против дронови и ловечки авиони. Земјата соработува со Бугарија, Полска, Германија и Франција за овие набавки.
Дроновите се приоритет во стратегијата за одбрана на Хрватска. Министерот рече дека FPV дроновите произведени во Хрватска веќе се извезуваат, со повеќе од 200.000 единици произведени годишно, и се критични за современите војни, вклучително и во Украина.
Регионална соработка во одбраната
Пред девет месеци, Хрватска, Албанија и Косово потпишаа договор за воена соработка, опишан од министерот како не-обврзувачки и оперативен, а не како воен пакт. Договорот овозможува заеднички развој на капацитети, споделување знаење и индустриска соработка, вклучително и беспилотни возила произведени заеднички со Словенија.
Хрватска го покани Бугарија да се приклучи на иницијативата, истакнувајќи визија за регионална соработка во рамките на НАТО и ЕУ.
На прашање за договорот за одбрана меѓу Унгарија и Србија, министерот го опиша како политички одговор на пактот на Хрватска, додавајќи дека тој не претставува директна закана. Тој посочи на потенцијално руско влијание, но се воздржа од придавње мотиви на Москва.
„Хрватска ќе продолжи да соработува со сојузниците и ќе остане отворена за партнерства кои го зајакнуваат регионалниот безбедносен и одбранбен капацитет“, рече министерот.