НАТО размислува да ја прекине практиката на одржување годишни самити, изјавија шест дипломатски извори, во потег што би можел да ги намали тензиите во алијансата, особено во контекст на односите со американскиот претседател Доналд Трамп.
Според изворите на Ројтерс, некои земји членки се залагаат за поредок ритам на состаноци, па дури се разгледува можноста воопшто да не се одржи самит во 2028 година, која се совпаѓа со претседателските избори во САД и последната целосна година од мандатот на Трамп.
Алијансата традиционално ги одржува самитите со променлива фреквенција, но лидерите се состануваат секое лето од 2021 година. Следниот самит е закажан за 7 и 8 јули во Анкара.
Дипломати наведуваат дека дел од членките сакаат самити на секои две години, со аргумент дека помал број состаноци би овозможил поквалитетни одлуки и помал политички притисок за брзи резултати.
„Подобро е да има помалку самити отколку лоши самити“, изјави еден дипломат, додавајќи дека квалитетот на одлуките е поважен од фреквенцијата на средбите.
Иако Трамп се споменува како фактор, повеќе извори велат дека дебатата не се сведува само на него, туку и на пошироки структурни прашања во функционирањето на алијансата.
Во последните години, администрацијата на Трамп остро ги критикуваше другите членки за недоволни воени трошоци и ограничена поддршка во операциите, вклучително и во конфликтот со Иран.
Аналитичарите оценуваат дека намалувањето на бројот на самити може да помогне да се „намали драмата“ која често ги обележува трансатлантските односи, и да ѝ овозможи на алијансата да се фокусира на долгорочно планирање.
Официјален претставник на НАТО изјави дека алијансата ќе продолжи со редовни состаноци на шефовите на држави и влади, нагласувајќи дека консултациите и донесувањето одлуки ќе продолжат и надвор од самитите.
Трамп во повеќе наврати ја доведе во прашање посветеноста на САД кон НАТО, па дури и најави можност за напуштање на алијансата, додека претходно бараше значително зголемување на одбранбените трошоци од страна на сојузниците.
Дебатата за иднината на самитите ја отсликува пошироката неизвесност во НАТО, во време кога безбедносните предизвици растат, а политичките разлики меѓу членките стануваат поизразени.