Бугарија се очекува следната недела да биде ставена под постапка за прекумерен буџетски дефицит од страна на Европската комисија, само неколку месеци по приклучувањето кон еврозоната, што претставува неочекуван удар за земјата која долго време се стремеше кон воведување на заедничката европска валута.
Премиерот Румен Радев изјави дека Европската комисија на 3 јуни најверојатно ќе ја активира процедурата поради дефицит кој значително ја надминува дозволената граница од 3 проценти од бруто-домашниот производ.
Радев ја обвини претходната влада дека манипулирала со фискалните показатели за да обезбеди влез на Бугарија во еврозоната на 1 јануари годинава.
„Лажеа за да ја внесат Бугарија во еврозоната“, рече премиерот по враќањето од Брисел.
Според пролетната економска прогноза на Европската комисија, бугарскиот буџетски дефицит годинава ќе достигне 4,1 процент од БДП, додека земјата истовремено се соочува и со највисока инфлација во еврозоната, што дополнително ги зголемува цените на храната и трошоците за живот.
Доколку прогнозите се потврдат, Бугарија ќе стане првата земја која само неколку месеци по пристапувањето кон еврозоната ќе биде ставена под т.н. процедура за прекумерен дефицит, механизам преку кој Брисел врши засилен надзор врз јавните финансии на земјите-членки.
Постапката бара државата во определен рок да го намали дефицитот под европскиот праг од 3 проценти и подразбира редовен мониторинг на буџетските политики од страна на Европската комисија.
Поранешната министерка за финансии Теменужка Петкова ги отфрли обвинувањата на Радев и оцени дека Бугарија во 2025 година останала во рамките на дозволените параметри благодарение на европската клаузула за флексибилност поврзана со одбранбените трошоци.
Според неа, влошувањето на состојбата е последица на одлуките донесени од привремената администрација и доцнењето на буџетското планирање за 2026 година.
Развојот на настаните доаѓа само неколку дена откако Европската комисија одобри исплата на 370 милиони евра од Фондот за закрепнување за Бугарија, додека дополнителни три милијарди евра остануваат блокирани поради недоволниот напредок во реформите во правосудството и борбата против корупцијата.
Случајот отвора пошироки прашања за одржливоста на фискалната политика во новите членки на еврозоната и за политичките компромиси што понекогаш ја придружуваат политиката на проширување на монетарната унија.
За Брисел, евентуалната постапка против Бугарија ќе биде тест за кредибилитетот на европските фискални правила. За Софија, пак, тоа претставува потсетник дека влезот во еврозоната не значи крај на реформите, туку почеток на уште построг надзор врз јавните финансии.
Одлуката на Европската комисија се очекува на 3 јуни како дел од пролетниот пакет за економскиот семестар на Европската унија.