Претседателот на Собранието Африм Гаши рече дека неговата поддршка за поранешните водачи на ОВК по пресудата во Хаг била личен политички став, а не позиција на македонскиот парламент, отворајќи дебата каде завршува приватниот став на политичарот, а каде почнува одговорноста што произлегува од една од највисоките државни функции.
Гаши денеска пред новинарите рече дека објавата ја направил преку својот личен профил на Facebook и дека никаде не настапил во име на Собранието.
„Личноста Африм Гаши не може да биде 24 часа, и од политички аспект, само претседател на Собранието“, рече тој.
Според Гаши, ставот произлегувал од неговото политичко минато и не треба да се поистоветува со функцијата што моментално ја извршува.
Што напиша Гаши?
Контроверзијата започна по пресудата од 16 септември против поранешниот косовски претседател Хашим Тачи и поранешните високи функционери на ОВК Јакуп Красниќи, Кадри Весели и Реџеп Селими.
Гаши тогаш напиша дека тие се дел од „славно поглавје“ во историјата на Косово и дека за Албанците остануваат ослободители.
Тој истовремено посочи дека станува збор за првостепена пресуда и дека постои право на жалба.
Тачи и Красниќи беа осудени на по 25 години затвор, Весели на 18, а Селими на 13 години.
Судот ги прогласи за виновни за воени злосторства, меѓу кои убиства, тортура, сурово постапување и незаконско лишување од слобода за време на конфликтот во Косово во 1998 и 1999 година.
Обвинетите ја негираа вината, а пресудите можат да бидат обжалени.
Гаши: Не зборував во име на Собранието
Пет дена по првичната реакција, Гаши ја повлече јасната линија меѓу својот личен политички идентитет и институционалната функција.
Неговиот аргумент е дека претседателот на Собранието не престанува да биде граѓанин и политичар кога ќе ја преземе функцијата.
Фактот што објавата била на личен профил и што во неа не се повикувал на Собранието, според него, покажува дека не станувало збор за институционален став.
„Тоа беше мој личен став од моето политичко минато“, рече Гаши.
СДСМ: Функцијата не може да се исклучи
СДСМ го оспори ваквото разграничување.
Опозициската партија оцени дека ставовите на Гаши се несоодветни со оглед на функцијата претседател на Собранието и порача дека одлуките на меѓународните судови мора да се почитуваат.
Според позицијата на СДСМ, јавниот настап на носител на толку висока државна функција не може целосно да се одвои од институционалната тежина што ја носи неговата позиција.
Не е само став на Гаши
Политичката реакција на пресудата не остана ограничена на претседателот на Собранието.
ВЛЕН, политичката коалиција од која доаѓа Гаши и која е дел од власта, ја оцени пресудата како неправедна и неприфатлива.
И лидерот на опозициската ДУИ, Али Ахмети, ја нарече пресудата неправедна и длабоко разочарувачка, истовремено повикувајќи на воздржаност и продолжување на правната битка преку жалбената постапка.
Тоа покажува дека односот кон пресудата ги надминува партиските поделби меѓу двата главни албански политички блока во Македонија.
Каде завршува приватниот политичар?
Случајот отвора прашање што е пошироко од конкретната пресуда.
Носителите на високи државни функции имаат право на лични политички ставови, но нивните јавни изјави истовремено неизбежно се читаат и низ функцијата што ја извршуваат.
Личен профил на социјална мрежа не е исто што и официјално соопштение на Собранието.
Но претседателот на Собранието останува јавна личност и кога објавува на приватен профил.
Токму тука се судираат двете позиции во актуелната полемика: Гаши тврди дека јасно зборувал како политичар и граѓанин, додека неговите критичари сметаат дека функцијата на претседател на законодавниот дом не може едноставно да се „исклучи“ при јавен политички настап.