Јужна Кореја побара официјално објаснување и извинување од Украина, обвинувајќи го Киев дека го прекршил договорот за доверливост кога претседателот Володимир Зеленски јавно откри дека двајца заробени севернокорејски војници биле префрлени во Јужна Кореја.
Спорот околу двајцата војници, заробени додека се бореле на страната на Русија, се заканува да ја наруши довербата меѓу Сеул и Киев во момент кога Јужна Кореја истовремено се обидува да ги обнови каналите за дијалог со Северна Кореја.
„Претседателската канцеларија изразува силно жалење поради едностраното објавување од страна на Украина и последователното неточно тврдење дека не постоел договор за необјавување“, изјави високиот претседателски секретар за односи со јавноста Сеонг Ги-хонг.
Тој рече дека Сеул разгледува дополнителни мерки доколку бидат потребни.
Зеленски ја откри операцијата пред ОН
Спорот започна откако Зеленски минатата недела пред Генералното собрание на Обединетите нации соопшти дека Украина префрлила двајца севернокорејски воени заробеници во Јужна Кореја.
Двајцата биле заробени во рускиот регион Курск во јануари 2025 година и беа првите севернокорејски војници за кои Киев соопшти дека биле заробени живи откако Пјонгјанг испрати сили за поддршка на Русија.
Според Сеул, трансферот претходно бил предмет на разговори меѓу Украина и Јужна Кореја преку повеќе дипломатски канали.
Јужнокорејското претседателство тврди дека токму Украина побарала операцијата да остане тајна.
Причината, според Сеул, била чувствителноста на случајот – од безбедноста на двајцата војници и нивните семејства до можните критики во Украина дека Киев се откажал од можноста да ги употреби заробениците во размена за украински војници.
Јужна Кореја вели дека поради тие причини се согласила информацијата да не биде објавена.
Сеул: Имавме договор
Јужнокорејскиот претседател Ли Џе-мјунг претходно јавно потврди дека, според Сеул, постоел договор за доверливост.
„Не знам кои околности ја навеле украинската страна да го објави случајот и покрај договорот за доверливост, но тоа е за длабоко жалење“, рече Ли.
Сеул сега оди чекор понатаму и тврди дека проблемот не е само објавувањето на информацијата.
Според претседателската канцеларија, украинското последователно негирање дека постоел договор за необјавување „сериозно ја нарушило довербата“ меѓу двете влади.
Киев: Ние сме отворена земја
Украина ја претставува ситуацијата поинаку.
Советникот на Зеленски, Дмитро Литвин, рече дека Украина е „отворена земја“ и дека би било чудно војниците тајно да бидат предадени на Јужна Кореја.
Тој рече дека Киев од целата операција објавил само еден факт – дека двајцата војници биле испратени во Република Кореја.
Така двете влади сега јавно се разидуваат околу клучното прашање: дали постоел договор информацијата за трансферот да остане доверлива.
Зошто двајцата заробеници се толку чувствителни?
Случајот има значење многу поголемо од бројот на заробеници.
Според проценките на јужнокорејските разузнавачки служби, Северна Кореја од 2024 година испратила околу 14.000 до 15.000 војници за поддршка на Русија, главно во регионот Курск.
Јужнокорејски, украински и западни претставници проценуваат дека севернокорејските сили претрпеле големи загуби.
За Сеул, заробените севернокорејски војници претставуваат и чувствително правно, разузнавачко и хуманитарно прашање.
Јужна Кореја според својот устав ги смета сите Корејци на полуостровот за свои државјани, што дополнително го усложнува статусот на севернокорејските војници кои не сакаат да се вратат во Северна Кореја.
Прашањето стигна и до НАТО
Судбината на севернокорејските заробеници веќе била тема на разговор меѓу Ли и Зеленски на самитот на НАТО во Анкара во јули.
Двете страни тогаш се согласиле статусот на заробениците да се решава во согласност со меѓународното право.
Тоа следуваше по договор меѓу министрите за надворешни работи на двете земји во март за соработка околу севернокорејските воени заробеници.
Но трансферот сега се случува во чувствителен дипломатски момент.
Сеул поддржува обновување на дијалогот со Пјонгјанг, додека американскиот претседател Доналд Трамп повторно покажува подготвеност за разговори со севернокорејското раководство.
Јавното откривање дека севернокорејски војници се префрлени во Јужна Кореја затоа може да има последици што излегуваат надвор од односите меѓу Киев и Сеул.
Она што започна како таен трансфер на двајца заробени војници сега стана јавен дипломатски спор – со две влади кои веќе не се согласуваат ниту околу тоа дали се договориле операцијата да остане тајна.