Домаќинство со две минимални плати не може целосно да ја покрие ниту новата просечна потрошувачка кошница на Министерството за економија и труд, покажува пресметката на Сојузот на синдикатите на Македонија, кој повторно побара зголемување на платите.
Министерството ја претстави новата методологија според која просечната потрошувачка кошница за август изнесувала 58.475 денари.
Синдикалната минимална кошница за истиот месец изнесувала околу 68.675 денари, што значи дека меѓу двете пресметки има разлика од околу 10.200 денари.
Разликата, сепак, не значи дека трошоците за живот се намалиле за толку, туку произлегува од различните методологии и од тоа што точно се мери.
ССМ: Недостигаат 6.383 денари
Претседателот на ССМ, Слободан Трендафилов, вели дека и владината пресметка го потврдува проблемот со ниските плати.
Според синдикалната пресметка, на домаќинство со две минимални плати му недостигаат 6.383 денари месечно за да ја достигне вредноста и на пониската, владина кошница.
„Дури и ваквата владина кошница, ако има за цел да креира политики, покажува дека платите треба да се зголемат за најмалку 6.000 денари“, оценува ССМ.
Синдикатот бара фокусот да се префрли од намалувањето на пресметаната вредност на кошницата кон растот на приходите.
„Наместо да се намалува вредноста на Синдикалната минимална кошница за 19,5 проценти до владината просечна кошница, потребно е да се зголемат платите за 19,5 проценти доколку се имаше желба да се помогне на работниците“, рече Трендафилов.
Процентот од 19,5 отсто е дел од аргументацијата на ССМ и не претставува измерено намалување на трошоците за живот.
Владата: Кошницата ја покажува реалната потрошувачка
Министерот за економија и труд Бесар Дурмиши вели дека новата методологија треба да даде пообјективна слика за реалната потрошувачка на домаќинствата.
Во кошницата се опфатени 11 категории трошоци, а пресметката користи официјални статистички податоци и цени собрани од осум градови, 23 пазари и повеќе трговски синџири.
Според Министерството, целта е да се измери колку домаќинствата реално трошат.
Но, токму тука се појавува суштинската разлика меѓу владината и синдикалната методологија – реалната потрошувачка на едно семејство не мора да биде еднаква на износот што му е потребен за задоволување на сите потреби.
Домаќинство со ограничени приходи може да троши помалку затоа што одложува купување облека, поправки во домот, здравствени услуги или други трошоци. Пониската потрошувачка затоа не мора да значи и пониски потреби.
Најголема разлика кај храната
Една од најголемите разлики меѓу двете кошници се појавува кај храната и пијалаците.
Според владината методологија, за оваа категорија во август биле потребни 21.132 денари, а разликата во однос на синдикалната пресметка е околу 3.900 денари.
ССМ ја пресметува својата минимална кошница од 2011 година.
Трендафилов вели дека таа не треба да се толкува како износ за комфорен живот, туку како показател за минималните трошоци со кои се соочува едно семејство.
Синдикалната кошница продолжила да расте и во септември, кога достигнала 69.432 денари. Тоа е 757 денари повеќе од август и 4.355 денари повеќе од септември минатата година.
Од почетокот на годинава до септември, според ССМ, нејзината вредност пораснала за 3.019 денари.
ССМ оспорува како е објавена кошницата
Синдикатот реагираше и поради тоа што новата владина кошница беше претставена пред нејзино разгледување на Економско-социјалниот совет.
Министерството, пак, соопшти дека методологијата е објавена за јавноста да може да достави мислења и забелешки пред седницата на Советот закажана за 19 октомври, кога треба да биде ставена на разгледување и гласање.
На истата седница би можела да биде разгледана и иницијативата на Стопанската комора за намалување на бројот на неработни денови.
Дурмиши изјави дека, според него, веќе стекнатите работнички права не треба да се намалуваат, но дека евентуалното барање ќе биде разгледано доколку биде доставено.
Дебатата околу двете кошници сега се префрла на Економско-социјалниот совет, но клучното прашање останува исто: ако две минимални плати не се доволни ни за пониската владина пресметка, колку треба да пораснат приходите за едно семејство да ги покрие основните месечни трошоци?