Повеќе од половина од избирачите во Србија го искористиле правото на глас до 16 часот на вонредните парламентарни избори, додека набљудувачките организации пријавуваат неправилности и можни обиди за влијание врз гласањето.
Според проценката на Ипсос, до 16 часот излезноста достигнала 51,9 отсто. Претходно, Републичката изборна комисија (РИК) соопшти дека до 14 часот гласале 46,53 отсто од запишаните избирачи.
За споредба, на парламентарните избори во 2023 година, излезноста до 14 часот изнесувала околу 32 отсто.
Во Србија денеска се избираат 250 пратеници од 18 изборни листи. Право на глас имаат околу 6,45 милиони граѓани, а избирачките места се отворени од 7 до 20 часот.
Изборите се одржуваат по речиси две години студентски протести, поттикнати од уривањето на настрешницата на железничката станица во Нови Сад во ноември 2024 година, кога загинаа 16 лица.
ЦеСИД: Над 200 пријави за нерегуларности
Набљудувачката организација ЦеСИД соопшти дека до 14 часот примила повеќе од 200 пријави за можни нерегуларности во изборниот процес.
Меѓу најчесто пријавуваните проблеми се фотографирање гласачки ливчиња, семејно и групно гласање, неправилности при идентификацијата на избирачите и проблеми во работата на избирачките одбори.
Дел од пријавите се однесуваат на ограничен пристап на набљудувачите, проблеми со изборниот материјал и привремени прекини на гласањето.
Организацијата ЦРТА објави дека нејзините набљудувачи регистрирале фотографирање гласачки ливчиња на 25 отсто од набљудуваните избирачки места низ Србија.
Во Белград, според ЦРТА, оваа појава била забележана на повеќе од половина од набљудуваните места.
Организацијата предупреди дека фотографирањето на ливчињата може да укажува на притисок врз избирачите и да ја загрози тајноста на гласањето.
Полицијата интервенирала на повеќе локации во Нови Сад
Во Нови Сад полицијата излегла на терен по пријави за сомневања за купување гласови и користење паралелни избирачки списоци.
Според локалниот портал „021“, полицијата интервенирала во улицата „Ласло Гал“, во населбата Ново Насеље, на Булеварот на ослободувањето и на други локации.
На една адреса, во близина на избирачкото место број 173, било пријавено собирање лица во затворен деловен простор, по што интервенирала полицијата.
Граѓанското движење „Браво“ соопшти дека неговите мобилни тимови спречиле неколку обиди за купување гласови и употреба на двојни избирачки списоци.
Претставникот на движењето Миран Погачар изјави за агенцијата Бета дека активистите реагирале на повеќе локации.
Овие наводи сè уште не значат дека е утврдено извршување кривично дело.
Набљудувачите на ЦРТА пријавиле во полицијата и сомневање за таканаречениот „бугарски воз“ во Ветерник – метод на изборна злоупотреба при кој се користат однапред пополнети гласачки ливчиња за контролирање на гласањето.
Обвинителството: Нема докази за купување гласови во проверените случаи
Вишото јавно обвинителство во Белград соопшти дека по проверките на повеќе пријави не се утврдени основи за сомневање за кривично дело поврзано со купување гласови.
Во случајот во Бели Поток, на подрачјето на белградската општина Вождовац, обвинителството проверувало пријава заснована врз информации пренесени преку трети лица.
По прибирањето известувања, било утврдено дека лицето од кое првично потекнувале информациите немало непосредни сознанија или докази за изборни неправилности.
Обвинителството соопшти дека нема основ за поведување кривична постапка.
Слична проверка била извршена и во Земун, каде што група моторциклисти пријавила сомневање за купување гласови во приватна куќа.
Според обвинителството, со проверките не биле утврдени докази што би оправдале кривично гонење.
Овие заклучоци се однесуваат на конкретните пријави во Белград и не значат дека се отфрлени сите пријавени нерегуларности низ Србија.
Инцидент во Дољевац, сомневања и во Заечар
Претседателот на РИК, Владимир Димитријевиќ, соопшти дека на избирачко место во Дољевац дошло до прекин на гласањето откако едно лице се обидело да гласа користејќи повеќе лични карти.
Тој оцени дека лицето можеби не било запознаено со изборните прописи.
Во Заечар, набљудувачи и граѓани пријавиле сомневања за купување гласови во угостителски објект во близина на избирачко место, по што интервенирала полицијата.
За овие случаи не беше достапна потврда дека е утврдена кривична одговорност.
Висока излезност и неизвесност околу конечните резултати
Изборната комисија претходно соопшти дека на повеќето избирачки места гласањето започнало навреме, иако на дел биле забележани доцнења поради големата заинтересираност на граѓаните.
Излезноста е значително повисока отколку на претходните парламентарни избори, но сама по себе не покажува која изборна листа добива поголема поддршка.
Главната политичка конкуренција е меѓу листата „Обединета Србија“, предводена од Александар Вучиќ, и Студентската листа, која произлезе од антивладините протести.
Првите проценки на изборните резултати се очекуваат по затворањето на избирачките места во 20 часот.