Народната банка на Србија (НБС) соопшти дека презема дополнителни мерки за одржување на стабилноста на финансискиот систем, во услови на зголемена побарувачка за девизи и загриженост кај дел од клиентите на банките по пропаста на „Алта банка“.
Централната банка наведува дека секојдневно и непосредно го надгледува работењето на „Поштанска штедионица“, државната банка која е определена да ги исплаќа осигурените депозити на клиентите на „Алта банка“.
Во соопштението НБС уверува дека „Поштанска штедионица“ редовно ги исполнува обврските кон граѓаните и компаниите, а исплатата на пензиите и другите примања од државниот буџет продолжува според утврдените рокови.
Реакцијата доаѓа по извештаите за зголемено повлекување пари од оваа банка и по објавите на социјалните мрежи во кои се доведуваше во прашање нејзината финансиска состојба.
Народната банка користи девизни резерви за стабилизација на курсот
НБС соопшти дека забележува зголемена побарувачка за странски валути, особено од граѓаните, и дека интервенира со користење на девизните резерви за одржување на стабилноста на курсот на динарот.
Централната банка тврди дека девизните резерви се високи според релевантните критериуми и дека ќе продолжи да ги користи инструментите што ѝ стојат на располагање за зачувување на монетарната стабилност.
НБС е во непосреден контакт со банките и овластените менувачници за да обезбеди непречено снабдување со странска готовина.
Истовремено, банките имаат пристап до механизмите за поддршка на ликвидноста, со цел да можат редовно да ги исполнуваат обврските кон клиентите.
„Поштанска штедионица“ ги продолжила работните часови
Во четвртокот, дел од филијалите на „Поштанска штедионица“ го продолжиле работното време до 19:30 часот, а некои работеле и подолго, за да одговорат на зголемениот број клиенти што сакале да ја проверат состојбата на сметките или да подигнат средства.
Според известувањата на српските медиуми, исплатите се вршеле и во динари и во странски валути.
Банката ги отфрли тврдењата дека е пред финансиски колапс, оценувајќи ги како неосновани и штетни за довербата на клиентите.
Реакцијата следуваше по објавата на политичарот Немања Шаровиќ, кој на социјалните мрежи тврдеше дека банката е во сериозни проблеми.
Од „Поштанска штедионица“ соопштија дека ваквите тврдења, доколку се изнесуваат без докази, можат да предизвикаат непотребно вознемирување кај граѓаните.
Банката нагласи дека продолжува со редовно работење и дека ги спроведува мерките наложени од централната банка.
Поранешен гувернер: Имало притисок врз ликвидноста, но не и ситуација како во „Алта банка“
Поранешниот гувернер на Народната банка на Србија, Дејан Шошкиќ, изјави дека наглото повлекување поголеми износи пари предизвикало притисок врз ликвидноста на „Поштанска штедионица“.
Шошкиќ, кој е и кандидат за пратеник на Студентската листа, го поврза повлекувањето средства со политичките промени по парламентарните избори во Србија.
Тој изнесе сомневање дека дел од парите биле повлекувани од лица поврзани со претходната власт, но за тие тврдења не презентираше јавно проверливи податоци.
Шошкиќ истовремено нагласи дека состојбата во „Поштанска штедионица“ не е споредлива со колапсот на „Алта банка“ и дека веќе се преземаат мерки за зачувување на ликвидноста.
Банката претходно побара дополнителен надзор од НБС врз ликвидноста и финансиските текови, по што биле воведени засилено следење и дополнителни процедури за одредени трансакции.
Студентите повикаа на смиреност
Студентското движење, кое по изборите има значајна улога во политичките случувања во Србија, ги повика граѓаните да останат смирени и да не шират непроверени информации за банкарскиот систем.
Во објава на социјалната мрежа Икс, „Студенти во блокада“ соопштија дека ќе поддржат мерки за зачувување на стабилноста на банките и ги повикаа Народната банка и другите институции активно да учествуваат во процесот.
Движењето ја обвини досегашната власт дека преку блиски лица го доведува во опасност финансискиот систем. За ова тврдење не се објавени докази во нивното соопштение.
Студентите апелираа и до економските аналитичари и јавните личности да не изнесуваат непроверени информации што би можеле да предизвикаат паника.
Повеќе од еден милион плаќања дневно
Народната банка на Србија соопшти дека платните системи продолжуваат да функционираат редовно.
Според нејзините податоци, во последните десет дена преку системите за плаќање во реално време, клиринг и инстант плаќања дневно се реализирале во просек по 1,1 милион трансакции.
Ова ниво, според НБС, одговара на просечниот дневен обем на трансакции во првите девет месеци од 2026 година.
Централната банка наведува дека банкарските и другите даватели на платежни услуги можат непречено да ги извршуваат плаќањата за граѓаните и компаниите.
Пропаста на „Алта банка“ го зголеми вниманието кон банкарскиот сектор
Новата вознемиреност следува по одземањето на дозволата за работа на српската „Алта банка“ и отворањето стечајна постапка.
На 3 ноември Агенцијата за осигурување депозити на Србија соопшти дека „Поштанска штедионица“ е избрана за исплата на осигурените депозити на клиентите на пропаднатата банка.
Во Србија депозитите на физичките лица, претприемачите и определени категории компании се осигурени до 50.000 евра по депонент, согласно законските правила.
Агенцијата соопшти дека располага со доволно средства за исплата на осигурените депозити.
Истовремено, остануваат отворени прашањата за средствата што го надминуваат осигурениот износ и за можноста доверителите да ги наплатат побарувањата во стечајната постапка.
Настаните во Србија имаат и регионално значење поради поврзаноста на српската „Алта банка“ со „Алта банка“ АД Битола, која е под привремена администрација на македонската Народна банка.
За разлика од српската банка, на македонската банка не ѝ е одземена дозволата за работа, а Народната банка на Северна Македонија претходно соопшти дека банката е ликвидна и капитализирана.
НБС уверува дека преземањето превентивни мерки и зголемениот надзор треба да обезбедат редовно функционирање на финансискиот систем, додека економистите предупредуваат дека довербата на клиентите останува клучна за стабилноста на банките.