Јапонија во среда одржа церемонија во Хирошима по повод 80-годишнината од американското атомско бомбардирање на градот, додека тензиите меѓу САД и Русија повторно го доведуваат светот блиску до нуклеарна конфронтација.
Церемонијата започна со минута молк точно во 8:15 часот по локално време (23:15 GMT), моментот кога бомбардерот „Енола Геј“ ја фрли атомската бомба „Малечко момче“ врз западниот јапонски град на 6 август 1945 година.
Стотици официјални лица облечени во црно, ученици и преживеани положија цвеќиња пред споменикот-ценотаф, со руинираниот куполест објект во позадина – нем сведок на уништувањето кое однесе околу 140.000 животи, од кои многумина починале од последици од радијација.
Градоначалникот на Хирошима, Казуми Мацуи, во својот говор предупреди на „забрзан глобален тренд на воено засилување“, со осврт на руската инвазија на Украина и конфликтите на Блискиот Исток. Тој оцени дека овие случувања „безобразно ги игнорираат лекциите што требаше да ги научи меѓународната заедница“.
Јапонскиот премиер Шигеру Ишиба порача дека мисијата на неговата земја е да ја предводи глобалната борба за свет без нуклеарно оружје.
Церемонијата годинава ја посетија претставници од околу 120 земји и региони, меѓу кои првпат и делегации од Тајван и Палестина. САД беа претставени од амбасадорот во Токио, но Русија и Кина не испратија свои претставници.
Народната организација Нихон Хиданкио, добитник на Нобеловата награда за мир во 2024 година, го претставува сè помалиот број преживеани, познати како хибакуша. Според податоци од јапонското министерство за здравство, во март годинава имало 99.130 регистрирани хибакуша со просечна возраст од 86 години.
„Сакам странските претставници да го посетат музејот на мирот и да разберат што точно се случи,“ изјави ко-претседателот на Нихон Хиданкио, Тошијуки Мимаки, пред почетокот на настанот.
Папата Лав XIV во изјава порача дека Хирошима и Нагасаки остануваат „живи потсетници на ужасите што ги носи нуклеарното оружје“, додека генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, предупреди дека истото тоа оружје денес повторно се користи како „алатка за присила“.
Три дена по Хирошима, на 9 август 1945 година, втора атомска бомба усмрти околу 74.000 луѓе во Нагасаки. Империјална Јапонија капитулираше на 15 август, со што заврши Втората светска војна.
Иако Хирошима денес е модерен град со 1,2 милиони жители, колективната меморија за нападот е сè уште жива.
96-годишната Јошие Јокојама, која пристигна во инвалидска количка со својот внук, рече дека нејзините родители и баба и дедо биле жртви на нападот. „Луѓето сè уште страдаат,“ додаде таа.
Нуклеарното оружје досега е употребено само двапати во воени услови – токму во Хирошима и Нагасаки. Но, тензиите продолжуваат.
Во јануари годинава, „Часовникот на Судниот ден“ на Билтенот на атомските научници беше поместен на 89 секунди до полноќ – најблиску до катастрофа во својата 78-годишна историја.
САД и Русија поседуваат околу 90% од глобалниот арсенал од над 12.000 нуклеарни боеви глави, според Шведскиот институт за меѓународни мировни истражувања (СИПРИ), кој во јуни предупреди на „нова, опасна нуклеарна трка“ во услови на ослабени контролни механизми.
Претходно овој месец, американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека наредил распоредување на две нуклеарни подморници, откако влезе во вербален судир преку интернет со поранешниот руски претседател Дмитриј Медведев.