Украинскиот претседател Володимир Зеленски изнесе детали за ажуриран мировен план кој предвидува можност за повлекување на украинските сили од делови на истокот на земјата и воспоставување демилитаризирани зони како дел од напорите за ставање крај на речиси четиригодишната војна со Русија.
Зеленски изјави дека таканаречениот план од 20 точки, договорен со американски претставници на разговори во Флорида за време на викендот, претставува „главна рамка за завршување на војната“, додавајќи дека Москва се очекува да даде одговор откако САД ќе ги информираат руските власти.
Според него, планот предвидува безбедносни гаранции од САД, НАТО и европските земји, вклучително и координиран воен одговор во случај на нов руски напад врз Украина.
Клучното прашање – источниот регион Донбас – останува чувствително. Зеленски изјави дека една од опциите е воспоставување „слободна економска зона“, додека американските преговарачи разгледуваат и создавање демилитаризирана зона.
„Има две опции – или војната продолжува, или мора да се донесе одлука за сите потенцијални економски зони“, рече Зеленски, нагласувајќи дека секоја област од која би се повлекле украинските сили мора да остане под украинска администрација и полиција.
Планот од 20 точки се смета за ревидирана верзија на претходен документ од 28 точки, кој американскиот пратеник Стив Виткоф го усогласил со руската страна пред неколку недели и кој беше оценет како наклонет кон барањата на Кремљ.
Русија бара Украина да се повлече од речиси една четвртина од територијата на источниот регион Доњецк како услов за мировен договор, додека останатиот дел веќе е под руска окупација.
Зеленски изјави дека територијалните прашања ќе мора да се решат „на ниво на лидери“, но дека новиот нацрт и овозможува на Украина силни безбедносни гаранции и задржување на воена сила до 800.000 припадници во мирнодопски услови.
Тој објасни дека Украина би можела да ги повлече тешките сили на оддалеченост од 5, 10 или 40 километри во деловите од Доњецк што сè уште ги контролира, со што би се создала практично демилитаризирана економска зона, под услов Русија да го направи истото од своја страна.
Рускиот претседател Владимир Путин овој месец изјави дека Русија ќе ја преземе контролата врз целиот исток на Украина доколку украинските сили не се повлечат, што ја доведува во прашање подготвеноста на Москва за компромис.
Сепак, американскиот претседател Доналд Трамп врши притисок за постигнување договор, а Зеленски смета дека Русија тешко може да го одбие американскиот предлог.
„Тие не можат да му кажат на претседателот Трамп дека се против мирно решение“, рече Зеленски. „Ако се обидат да го блокираат процесот, тогаш САД ќе мора силно да нè вооружат и да воведат максимални санкции против нив.“
Планот предвидува евентуален референдум во Украина за мировниот договор, приклучување на земјата кон Европската унија со утврден датум, создавање инвестициски фонд од околу 200 милијарди долари и одржување избори по потпишувањето на договорот.
Во документот нема експлицитна забрана за членство на Украина во НАТО, што беше едно од главните барања на Москва во претходните предлози.