Бугарија се подготвува да го воведе еврото од 1 јануари, станувајќи 21-та членка на еврозоната, во време на внатрешна политичка нестабилност и засилени стравувања дека дезинформации поврзани со Русија ја поткопуваат довербата во новата валута, пишува Гардијан.
Земјата со околу 6,5 милиони жители, најсиромашната членка на Европската унија според економските показатели, се надева дека воведувањето на еврото ќе го поттикне економскиот раст и ќе ја зацврсти нејзината проевропска ориентација, велат претставници на ЕУ и бугарските власти.
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, изјави дека со еврото Бугарија ќе има „повеќе трговија, повеќе инвестиции и повеќе квалитетни работни места и реални приходи“.
Еврокомесарот за економија, Валдис Домбровскис, за време на неодамнешната посета на Софија, оцени дека приклучувањето кон еврозоната е особено важно во контекст на војната на Русија во Украина, зголемените геополитички тензии и глобалната економска неизвесност.
„Повеќето европски земји, вклучително и Бугарија, се премногу мали за самостојно да влијаат врз денешниот свет. Тие добиваат тежина само преку целосна интеграција во политичките и економските структури на Европската унија“, рече Домбровскис.
Сепак, јавното мислење во земјата останува поделено. Анкета на бугарското Министерство за финансии покажа дека 51% од граѓаните го поддржуваат воведувањето на еврото, додека 45% се против.
Во јуни дојде и до физички инцидент во парламентот, кога пратеници од крајно десничарската и проруски ориентирана партија „Преродба“ го блокираа говорницата при одобрувањето на влезот во еврозоната од страна на Европската комисија.
Политички аналитичари оценуваат дека дебатата за еврото е дел од пошироката политичка поларизација. „Земјата е поделена за речиси секое прашање што може да се замисли“, изјави Петар Ганев, истражувач во Институтот за пазарна економија во Софија.
Бугарија изминатите четири години се соочува со сериозна политичка криза, обележана со седум парламентарни избори, обвинувања за корупција и масовни протести. Минатата недела, владата на поранешниот премиер Росен Жељазков поднесе оставка по помалку од една година на власт, по неколкунеделни антикорупциски демонстрации.
Иако политичката нестабилност не се очекува да го попречи формалното воведување на еврото, голем дел од граѓаните стравуваат од раст на цените за време на транзицијата. Со просечна месечна плата од околу 1.100 фунти, многумина предупредуваат дека дури и умерена инфлација би имала сериозно влијание.
Европската комисија, пак, тврди дека нема докази оти воведувањето на еврото автоматски води до инфлаторен шок.
Истражувачки извештаи во меѓувреме укажуваат дека мрежа од профили на социјалните мрежи поврзани со Русија ширеле дезинформации со цел да се намали поддршката за еврото во Бугарија.
Домбровскис изјави дека „не е тајна“ оти Русија води хибридна војна против Европа, вклучувајќи ширење дезинформации и мешање во политичките процеси.
Според официјалните правила, до 31 јануари граѓаните ќе можат да плаќаат и во леви и во евра, по што единствено еврото ќе остане законско платежно средство.
И покрај протестите и неизвесноста, дел од јавноста останува оптимистична, оценувајќи дека во долг рок воведувањето на еврото ќе има позитивен ефект врз економијата и европската интеграција на земјата.