Вишото јавно обвинителство во Скопје наложи да продолжи истрагата за случајот „Мазут“, поврзан со набавките на гориво за ТЕЦ „Неготино“ за време на енергетската криза од 2021 до 2023 година, откако утврдило слабости во вештачењата врз кои обвинителот ја темелел одлуката за запирање на постапката.
Одлуката следува откако АД ЕСМ, во својство на оштетена страна, поднесе приговор против решението на Основното јавно обвинителство за гонење организиран криминал и корупција (ОЈО ГОКК) од 12 мај годинава со кое истрагата беше запрена.
Вишото обвинителство го уважило приговорот и му дало дополнителни насоки на првостепениот обвинител за натамошно постапување.
Случајот се однесува на сомневања за злоупотреба при јавни набавки и перење пари, а истрагата опфаќа 13 физички и едно правно лице.
Вишото обвинителство: Да се утврдат поединечните дејствија
Клучната забелешка на Вишото обвинителство се однесува на вештачењата користени како основа за запирање на истрагата.
Според соопштението на Јавното обвинителство, потребно е дополнително да се утврдат сите поединечни дејствија на осомничените и дали некој директно или со помагање овозможил противправна имотна корист преку злоупотреба на средства од државниот буџет.
Посебно треба да се испита користењето на повластената законска основа од член 23 од Законот за јавни набавки при набавките за ЕСМ.
Со ова практично се отвора нова фаза во истрагата која ОЈО ГОКК пред повеќе од три месеци ја сметаше за завршена.
Меѓу осомничените бизнисмени и поранешен директор на ЕСМ
Во предметот се осомничени 13 лица, меѓу кои бизнисмените Ратко Капушевски, Асмир Јахоски и Ерџан Сулкоски, како и поранешниот директор на ЕСМ, Васко Ковачевски.
Тие се опфатени со сомневања поврзани со злоупотреба при постапки за јавни набавки и перење пари.
Станува збор за набавките на мазут за ТЕЦ „Неготино“ во периодот на енергетската криза, кога електраната повторно беше ставена во функција за производство на електрична енергија.
Фактот што лицата се осомничени не значи дека е утврдена нивна кривична одговорност.
Зошто ОЈО ГОКК ја запре истрагата?
ОЈО ГОКК на 12 мај соопшти дека ја запира истрагата бидејќи прибраните докази, според обвинителството, не давале доволна основа за обвинение кое би можело да опстои пред суд.
Обвинителката Катерина Коларевиќ, која го водеше предметот, тогаш објасни дека во текот на истрагата била доставена документација од ЕСМ која укажувала дека постапките по јавните повици биле спроведени законски.
Двајца сведоци од ЕСМ, според записниците до кои дошле „360 степени“, на прашањето дали со набавките на компанијата ѝ била нанесена штета одговориле негативно.
Но актуелното раководство на ЕСМ го оспори ваквото толкување.
Компанијата тврдеше дека станувало збор за технички лица кои немале правни и менаџерски овластувања да утврдуваат дали на ЕСМ му била нанесена финансиска штета.
Токму ЕСМ потоа поднесе приговор до Вишото обвинителство.
Случајот предизвика и политички судир
Запирањето на истрагата во мај предизвика реакции од владејачката ВМРО-ДПМНЕ и од премиерот Христијан Мицкоски.
Мицкоски тогаш јавно соопшти дека телефонски разговарал со републичкиот јавен обвинител Ненад Савески по одлуката за запирање на предметот.
Савески изјави дека не бил консултиран пред запирањето на истрагата и дека во разговорот со премиерот не биле дискутирани детали од предметот. Тој тогаш рече и дека принципиелно стои зад одлуката на обвинителката, но нагласи дека таа не е конечна бидејќи ЕСМ поднел приговор.
Одлуката на Вишото обвинителство сега го менува текот на случајот: наместо предметот да биде затворен без обвинение, ОЈО ГОКК ќе мора повторно да ги проверува околностите околу набавките на мазут и постапувањето на осомничените.