Цените на становите во Европската Унија во просек се зголемиле до 60% од 2015 година, а во некои земји-членки растот надминал 200%, покажуваат податоци објавени од Советот на ЕУ, додека европските институции подготвуваат нови мерки за попристапно домување.
Паралелно со цените на недвижностите, во изминатите години растеле и кириите и трошоците за енергија, што дополнително го зголемува финансискиот притисок врз домаќинствата.
Иако станбената политика формално останува национална надлежност, кризата сè повеќе има европски економски и социјални последици.
Домувањето станува европски проблем
Советот на ЕУ наведува дека високите трошоци за домување веќе влијаат врз мобилноста на работната сила, пристапот до работни места и образование и ги продлабочуваат разликите меѓу региони и социјални групи.
Локалните и регионалните власти и натаму имаат клучна улога во урбанистичкото планирање, зонирањето и обезбедувањето достапни станови.
Но поради ширината на кризата, Брисел сè повеќе бара заеднички европски одговор.
План за подостапно домување
Европските лидери ја отворија темата на Европскиот совет во октомври 2025 година, по што Европската комисија во декември истата година објави план за подостапно домување.
Целта е да им се помогне на земјите-членки и градовите каде што притисокот врз цените и понудата е најголем.
Посебен проблем се туристичките градови и популарните дестинации, каде што сè поголем број станови се користат за краткорочно изнајмување или како втор имот, наместо како постојано живеалиште.
Нов европски акт за домување
Европската Унија подготвува и Акт за подостапно домување, кој треба да им помогне на државите и градовите во областите со најголем недостиг и најсилен ценовен притисок.
Фокусот ќе биде на проширување на понудата, подобро користење на постојниот станбен фонд и создавање услови за пониски трошоци за домување.
Министрите ќе разговараат во Даблин
Министрите на земјите-членки задолжени за домување ќе се сретнат на 25 и 26 ноември во Даблин.
Состанокот треба да биде платформа за усогласување на ставовите околу европската станбена агенда и следните чекори во спроведувањето на планот за подостапно домување.
Од социјално до економско прашање
Европската станбена криза веќе не се разгледува само како прашање на социјална политика.
Високите цени на становите и кириите сè повеќе влијаат врз тоа каде луѓето можат да работат, студираат и живеат, а со тоа и врз конкурентноста на градовите и економијата.
Во некои делови од ЕУ, домувањето станува една од главните пречки за младите и работниците да се преселат таму каде што има повеќе можности за работа.