Додека Шенжен ги подготвува салите за светските лидери, во европските и азиските престолнини се поставува истото прашање: дали разговорот меѓу Доналд Трамп, Си Ѓинпинг и Владимир Путин ќе помогне во намалувањето на тензиите или ќе отвори простор големите сили да договараат решенија за земји што нема да седат на масата?
Најавената тројна средба на маргините на самитот на Азиско-пацифичката економска соработка, АПЕК, предизвика различни реакции. Австралија ја поздравува можноста за дијалог, додека европските лидери предупредуваат против отстапки на сметка на Украина. Јужна Кореја експлицитно побара средбата да не стане „втора Јалта“.
За Кина, домаќин на собирот на 21 економија, самитот е и можност да ја претстави својата визија за регионална соработка, во град што од производствен центар прерасна во седиште на глобални технолошки компании.
Сеул: За Корејскиот Полуостров со учество на Јужна Кореја
Јужнокорејскиот министер за надворешни работи Чо Хјун разговарал околу три часа со кинескиот колега Ванг Ји во Пекинг на 13 ноември, објавија локални медиуми.
Сеул им пренел на Вашингтон и Пекинг дека евентуалната средба со Путин не смее да ги загрози јужнокорејските интереси или да донесе одлуки за иднината на полуостровот без учество на Јужна Кореја.
Според висок јужнокорејски функционер, кинеската страна ја примила пораката дека Северна Кореја не треба да биде признаена како нуклеарна држава и дека разговорите не треба да го поткопаат воспоставувањето мировен поредок на полуостровот.
Чо изјави дека Ванг се согласил оти мирот и стабилноста на полуостровот се и во интерес на Кина.
Се разговарало и за можноста за средба меѓу Трамп и севернокорејскиот лидер Ким Џонг-ун. Јужнокорејската процена, заснована врз објаснувањата од Пекинг, е дека таква можност постои, но не е голема.
Европа бара да нема договор зад нејзиниот грб
Слична загриженост се слуша од Европа, каде што најавениот собир се следи низ прашањето за иднината на Украина и европската безбедност.
„Ве молам, без изненадувања“, порача германскиот канцелар Фридрих Мерц по средбата на европските лидери во петокот, пренесе „Гардијан“.
Тој ги повика САД да останат со Европа и Украина во напорите за вистински мир.
Францускиот претседател Емануел Макрон предупреди против наметнување неправеден мир врз Украина, оценувајќи дека таков исход би создал услови за нова војна.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски побара средбата да не се претвори во „Јалта 2, 3, 4“ — алузија на конференцијата од 1945 година, кога американските, британските и советските лидери разговараа за повоеното уредување.
Во сегашните предупредувања, Јалта е симбол за опасноста помалите држави да станат предмет на договор меѓу големите сили.
Австралија гледа можност за намалување на тензиите
Австралискиот премиер Ентони Албанезе настапи со поотворена поддршка за разговорите.
Од Манила во неделата порача дека дијалогот е добар и дека Австралија го очекува неговиот исход. Истовремено нагласи дека пораката до Путин останува оти војната треба да заврши.
Според Албанезе, Украинците ја бранат и сопствената сувереност и меѓународното владеење на правото.
Тој оцени дека средбата не ја поткопува соработката меѓу државите со средна моќ, како Австралија и Канада, кои настојуваат да имаат поголемо влијание врз светските прашања.
Трговско примирје со рок до јануари
Паралелно со безбедносните пораки, Вашингтон и Пекинг се подготвуваат за разговори под заштита на продолжено трговско примирје.
Според „Саут Чајна морнинг пост“, чиј текст го пренесе „Стар“, двете страни го продолжиле до 10 јануари 2027 година суспендирањето на дел од меѓусебните трговски мерки.
Пекинг продолжува да ја суспендира примената на дел од дополнителните царини врз американскиот увоз. Вашингтон, пак, ги продолжил царинските исклучоци за 178 категории кинески производи, меѓу кои медицински додатоци, компоненти за соларно производство и индустриска опрема.
Продолжени се и паузите за дел од извозните ограничувања, санкциите кон компании и меѓусебните пристанишни давачки.
Особено чувствителни остануваат ретките земни елементи, важни за електричните возила, ветерните турбини и одбранбената индустрија. Кина ја продолжила суспензијата на дел од мерките што би го ограничиле нивниот извоз.
Примирјето им дава дополнително време на компаниите и преговарачите, додека споровите за технологијата, производствените капацитети и пристапот до пазарите остануваат отворени.
Шенжен како изложбен простор на кинеските амбиции
Изборот на Шенжен е дел од пораката што Пекинг сака да ја испрати.
Градот со повеќе од 18 милиони жители е дом на „Хуавеј“, „Тенсент“, производителот на дронови DJI и автомобилската компанија BYD. Неговиот развој по прогласувањето за специјална економска зона во 1980 година ја илустрира трансформацијата на кинеската економија.
Во тематскиот парк „Прозорец кон светот“, каде што посетителите некогаш доаѓале да видат минијатури на странски знаменитости, сега се претставуваат и роботи, дигитални услуги и дронски спектакли од домашни компании.
За претприемачите, предноста на градот е практична: блиската мрежа од добавувачи, инженери и фабрики овозможува идеите брзо да се претворат во прототипи и производи.
Сепак, странските компании се соочуваат и со локален протекционизам, предност за домашните фирми и тешкотии во разбирањето на правилата.
За компаниите ќе бидат важни правилата по самитот
Дипломатските фотографии ќе го привлечат вниманието, но деловниот сектор ќе бара конкретни резултати: помалку документација, пониски трошоци и појасни правила за прекуграничните податоци и инвестиции.
Еден тест е трговијата без хартиени документи. Заедничкото признавање електронска документација би можело да им го намали времето и трошоците на компаниите при царинските постапки.
За Сеул, Киев и европските престолнини, непосредниот тест ќе биде друг: дали дијалогот меѓу најмоќните ќе остави простор и за државите чии интереси се предмет на разговор.

