САД и Иран разменија директни воени удари првпат по повеќе од еден месец, откако американските сили нападнаа две ракетни позиции на иранскиот остров Ларак во Ормутскиот Теснец, а Техеран возврати со ракети и беспилотни летала кон американски воени бази во Јордан и Обединетите Арапски Емирати.
Иранската Револуционерна гарда (ИРГЦ) соопшти дека во американскиот напад врз Ларак загинале две лица, а уште две биле повредени, најавувајќи „одговор и казна“.
Американската Централна команда (CENTCOM) соопшти дека извршила „ограничена и прецизна акција“ против ирански сили кои поставувале мини и претставувале непосредна закана за пловидбата низ Ормутскиот Теснец.
Тоа е првиот познат американски напад врз Иран откако претседателот Доналд Трамп ја запре обновената воена кампања кон крајот на јули.
Осум ракети пресретнати над Јордан
Неколку часа по американскиот напад, ИРГЦ соопшти дека со балистички ракети ги нападнал американските бази „Крал Хусеин“ и Ал Азрак во Јордан.
Иран тврди дека нападите предизвикале „голема штета“ на техничката инфраструктура, објектите за одржување и позициите на борбените авиони. Тврдењата не се независно потврдени.
Јорданската армија соопшти дека нејзината противвоздушна одбрана пресретнала осум ракети рано во понеделникот.
Иранската државна телевизија одделно објави дека иранската армија со беспилотни летала нападнала и воздухопловна база во Обединетите Арапски Емирати.
Иранскиот претседател Масуд Пезешкијан изјави дека неговата земја не сака војна, но ќе одговори на нападите.
„Не бараме војна, но ќе дадеме одлучен одговор на агресорите“, изјави Пезешкијан, според иранските државни медиуми.
Иранското Министерство за надворешни работи го осуди американскиот напад врз Ларак и го оцени иранскиот одговор како „легитимна одбрана“.
Во центарот на конфликтот е Ормутскиот Теснец
Островот Ларак се наоѓа во непосредна близина на пристаништето Бандар Абас и на една од најважните светски поморски рути за транспорт на енергенси.
Пред почетокот на војната, околу 20 проценти од светската трговија со нафта и течен природен гас минуваше низ Ормутскиот Теснец.
Иран во моментов ги насочува танкерите во близина на Ларак за проверки и, според извештаите, од дел од бродовите бара плаќање од околу два милиони долари за премин.
Трамп минатата недела изјави дека сите мини поставени од Иран во теснецот биле уништени или отстранети и предупреди дека секој брод што ќе се обиде да постави нови мини ќе биде уништен.
Иранскиот заменик-министер за надворешни работи Казем Гарибабади го отфрли тврдењето како пропаганда.
Трамп објави ВИ-видео со уништување на клучен ирански нафтен центар
Само неколку часа по нападите, Трамп објави видеа на Truth Social за кои се чини дека се генерирани со вештачка интелигенција и на кои се прикажуваат експлозии на нафтена инфраструктура.
Едно од видеата беше придружено со порака дека островот Харг е „разнесен на парчиња“.
Островот е еден од најважните центри на иранската нафтена индустрија и пред војната преку него се извезуваше голем дел од иранската нафта. Трамп претходно се закануваше со негово заземање.
Новата размена на удари доаѓа во момент кога Вашингтон го засилува и економскиот притисок врз Техеран. На 24 август американската администрација најави нова кампања со санкции насочена кон дополнителна финансиска изолација на Иран и проширување на секундарните санкции кон неговите трговски партнери.
САД и Израел ја започнаа широката воена кампања против Иран на 28 февруари. Техеран возврати со напади врз Израел, американски бази и цели во земји од Персискиот Залив, а конфликтот сега влезе во седмиот месец.
Новите удари повторно го отвораат ризикот од поширока регионална ескалација, особено ако нападите се прошират врз американските бази во други земји или врз енергетската инфраструктура во Персискиот Залив.