Владата со вториот ребаланс на Буџетот за 2026 година предлага намалување на приходите и расходите за по 5,3 милијарди денари, или околу 86 милиони евра, додека буџетскиот дефицит останува непроменет на 46,3 милијарди денари, односно 4,1% од БДП.
Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска вели дека второто прекројување на државната каса не е последица на проблеми со ликвидноста, туку приспособување на буџетот на повисоките цени на енергенсите и на мерките за намалување на акцизите и ДДВ за горивата.
Опозицискиот СДСМ, пак, оценува дека втор ребаланс во една година покажува дека приходите и расходите биле нереално планирани и предупредува на растечко задолжување.
Приходите паѓаат на 374,2 милијарди денари
Со новата проекција вкупните буџетски приходи се планирани на 374,2 милијарди денари, околу 5,3 милијарди помалку од претходно.
Најголемата корекција е кај акцизите, каде планираниот приход се намалува од 34,1 на 30,4 милијарди денари.
Владата ова го поврзува со намалувањето на акцизите на бензинот и дизелот и пониската стапка на ДДВ за дизелот, мерки воведени за ублажување на влијанието на поскапувањето на нафтата.
Според Димитриеска-Кочоска, ефектот од мерките врз буџетските приходи изнесува околу 5,3 милијарди денари.
Кај даночните приходи е направена корекција од околу 1,6%, додека проекциите за персоналниот данок, данокот на добивка, ДДВ и царинските приходи остануваат во рамките на планираното.
Вкупните расходи се намалуваат за ист износ и се планирани на 420,5 милијарди денари.
Владата вели дека средствата се кратат таму каде што реализацијата е слаба или проектите не се технички подготвени, додека дополнителни пари се пренасочуваат кон социјално ранливите категории и здравствените услуги.
„Не штедиме на она што е најважно“, рече Димитриеска-Кочоска.
Капиталните расходи пониски за 5,7 милијарди денари
Кај капиталните расходи се прави корекција од околу 5,7 милијарди денари, или околу 92,6 милиони евра.
Според Министерството за финансии, станува збор главно за проекти чија реализација доцни или не може да почне до крајот на годината, а не за прекин на веќе започнати инвестиции.
Најголемо кратење има во Министерството за енергетика – околу 1,885 милијарди денари од средства предвидени за договори кон странство кои нема да бидат реализирани до крајот на годината.
Околу 1,5 милијарди денари се кратат кај Министерството за животна средина.
Корекции има и во Управата за извршување санкции, Министерството за финансии и други институции каде што немало планирана реализација.
Владата: Коридорите и Скопје–Блаце продолжуваат
Димитриеска-Кочоска уверува дека клучните инфраструктурни инвестиции продолжуваат.
Меѓу нив ги наведе проектите на Коридорот 8 и Коридорот 10-д, автопатот Скопје–Блаце, железничкиот Коридор 8 и заедничкиот железнички граничен премин со Србија во Табановце.
Продолжуваат и инвестициите во водоводи, канализација, пречистителни станици, регионални системи за отпад, училишта, спортски сали, ученички и студентски домови.
Проекцијата за економски раст во 2026 година останува 3,5%, иако БДП во првата половина од годината пораснал за 3,7%. Владата вели дека останува претпазлива поради конфликтите на Блискиот Исток и во Украина и неизвесноста на енергетските пазари.
Во текот на 2026 година државата треба да сервисира обврски од 76,6 милијарди денари.
Од нив, според министерката, 55,1 милијарда денари се за отплата на надворешниот долг, 19,9 милијарди за домашниот долг и 1,6 милијарди денари за одлив по даден заем кон Развојната банка.
Димитриеска-Кочоска рече дека државата пред неколку дена се задолжила за 150 милиони евра, иако имала одобрение за 250 милиони, а средствата ќе бидат користени за сервисирање главница и камати.
Таа вели дека задолжувањето е предвидено во буџетот и дека не станува збор за неконтролирано зголемување на дефицитот.
СДСМ: Вториот ребаланс покажува дека планирањето потфрлило
Опозицијата има поинакво толкување.
Пратеникот на СДСМ Фатмир Битиќи тврди дека во буџетската конструкција недостигаат околу 809 милиони евра и оценува дека вториот ребаланс во иста година покажува проблеми во планирањето.
Тој предупреди дека дополнителното задолжување може да го зголеми трошокот за финансирање на државата.
СДСМ, исто така, тврди дека причината за ребалансот не се само мерките за горивата, туку и потфрлањето на приходите.
Партијата го критикува и растот на јавниот долг и тврди дека, кога ќе се вклучат обврските на јавните претпријатија, тој надминува 63% од БДП.
Овие оценки се ставови на опозицијата, додека Владата тврди дека задолжувањето и отплатите се во рамките на планираната фискална конструкција.
И покрај намалувањето на приходите и расходите, дефицитот не се менува.
Тој останува 46,3 милијарди денари, или 4,1% од БДП.
Тоа значи дека Владата засега не го зголемува планираниот јаз меѓу приходите и расходите, туку се обидува да го задржи преку истовремено намалување на двете страни на буџетот.