Србија се соочува со длабока политичка и институционална криза, додека движењето предводено од студенти сè поотворено го оспорува владеењето на претседателот Александар Вучиќ, изјави за КДП Александар Оленик, познат адвокат и потпретседател на Лигата на социјалдемократи на Војводина.
„Ова е бунт кој ги надминува поделбите меѓу власт и опозиција“, вели Оленик, додавајќи дека дури и граѓани кои не се политички активни сфатиле дека Српската напредна партија (СНС) и нејзиниот лидер Вучиќ претставуваат „корумпиран проект кој го суспендираше државниот систем заради лични и партиски интереси“.
Според него, протестите што следеа по колапсот на покривот на железничката станица во Нови Сад ја разоткрија длабочината на институционалниот распад и станаа симбол на отпор против, како што вели, „режимот кој владее преку корупција, клиентелизам и репресија“.
Студентите бараат уставност и владеење на правото
Оленик објаснува дека студентите и граѓаните што ги поддржуваат имаат две главни групи барања – формални и суштински. Формалните се однесуваат на итно распишување избори, а суштинските бараат почитување на Уставот, поделба на власта и воспоставување функционално судство и обвинителство.
„Се бара крај на апсолутната власт на Вучиќ и враќање на институциите во рамките на уставниот поредок“, нагласува Оленик.
Власта, според Оленик, одговара со „чиста репресија“ – полициска сила, прислушување, следење и злоупотреба на безбедносните служби, вклучително и тајната служба БИА. Тој предупредува дека Србија се движи кон отворен авторитаризам од типот на Белорусија или Русија.
„Поддршката за Вучиќ значително опадна, тој нема повеќе легитимитет, и единственото што му останува се силата и пропагандата“, изјави тој.
Без враќање назад
Оленик смета дека Вучиќ никогаш повеќе нема да има политичкиот капитал што го имал, а Србија нема да се врати во состојбата пред една година.
„Падот на Вучиќ е неизбежен. Единственото прашање е колку ќе нè чини како општество и кога тоа ќе се случи“, вели тој, додавајќи дека Лигата на социјалдемократи на Војводина работи на тоа транзицијата да биде што помирна.
Во однос на иднината на претседателот, Оленик е дециден: „Има два избора – да одговара пред српските судови за корупција, политички убиства и криминал или да се обиде да избега. Но и целиот негов систем ќе мора да се соочи со судството или со лустрација.“
Оленик оценува дека политичката сцена во Србија веќе е променета. Студентското движење, според него, има најголема поддршка и предизвикува ерозија и на владејачката СНС и на постојната опозиција.
„Потребен е целосен ресет. Прво – избори за симнување на Вучиќ, потоа – слободни избори за нов политички систем. Тоа е процес кој веќе започна“, нагласува тој.
Лична цена за отпорот
На прашањето дали се чувствува загрозен, Оленик вели: „Секој разумен човек би се плашел од ваква власт, но нè штити јавноста и масовноста на протестите. Сè додека ги имаме граѓаните на улица, нема место за страв. Ако јавноста се повлече, тогаш би имале причина да се плашиме – но не верувам дека тоа ќе се случи.“