Повикот на градоначалникот на Куманово и лидер на ЗНАМ, Максим Димитриевски, за преиспитување на механизмот на „Бадентер“, еден од столбовите на Охридскиот договор од 2001 година, отвори една од најосетливите политички дебати во Северна Македонија.
„Бадентерот во одредени моменти ја доведува во прашање функционалноста на државата,“ изјави Димитриевски, поддржувајќи го ставот на министерот за правда, Игор Филков. „Овој механизам често е злоупотребуван и го блокира функционирањето на институциите.“
Но, партнерите во владејачката коалиција не го делат истото мислење. Првиот вицепремиер, Изет Меџити, реагираше остро. „Бадентерот и Охридскиот договор се темели на новата држава. Секој обид за нивно преиспитување е неприфатлив,“ рече тој.
Премиерот Христијан Мицкоски исто така ја затвори можноста за дебата: „Ова прашање е затворено. Бадентерот е дел од уставниот поредок и нема да се допре.“
Сепак, Демократската унија за интеграција (ДУИ) на развојот гледа како на дел од поширока стратегија. Поранешниот министер за надворешни работи, Бујар Османи, обвини дека ВМРО-ДПМНЕ и ЗНАМ, со поддршка на новите албански партнери, подготвуваат терен за поткопување на Охридскиот договор.
„Ова не е случајност. Планот постои со години, но сега тие имаат партнер кој им овозможува да кажат дека и Албанците се согласуваат,“ изјави Османи.
Во соопштение, ДУИ отиде уште подалеку, предупредувајќи дека „од Балансерот до Бадентерот, планот е да се урне уставниот поредок.“
Дебатата го истакнува тензичниот судир меѓу потребата за функционална држава и гаранциите за етничка еднаквост. Механизмот на Бадентер, кој бара двојно мнозинство – општо и од заедниците – за закони што директно ги засегаат етничките права, веќе две децении претставува гаранција за довербата меѓу Албанците и Македонците.
Експертите предупредуваат дека отворањето на оваа тема може да го загрози кревкиот баланс воспоставен по конфликтот во 2001 година. За меѓународните партнери, зачувувањето на Охридскиот договор останува услов за стабилност и интеграција во Европската унија.