Кина никогаш намерно не настојувала да оствари трговски суфицит и е подготвена да стане „пазар на светот“, изјави во вторникот кинескиот вицепремиер Хе Лифенг на Светскиот економски форум (СЕФ), откако земјата забележа рекорден суфицит што дополнително ги вознемирува нејзините трговски партнери.
Кина е подготвена да го искористи својот „мега-пазар“ и „поенергично“ да го прошири увозот, рече Хе на годишниот собир на СЕФ во швајцарскиот ски-центар Давос.
„Ние не сме само подготвени да бидеме фабрика на светот, туку уште повеќе сакаме да бидеме пазар на светот“, изјави тој.
Минатата година, отпорната побарувачка за производи произведени во Кина ѝ помогна на втората по големина економија во светот да се справи со предизвиците од непредвидливите трговски политики на американскиот претседател Доналд Трамп и со слабата домашна продажба.
Сепак, зависноста на Кина од извозот создаде хроничен вишок производствени капацитети и ја изложи на потенцијален отпор од земји кои настојуваат да ги заштитат сопствените индустрии.
Хе ја предводи кинеската владина делегација во Давос, каде што меѓу околу 2.900 учесници има и шефови на држави, вклучувајќи го и Трамп, како и водечки технолошки и финансиски директори. Тој е третиот највисокорангиран кинески функционер кој учествува на форумот од посетата на претседателот Си Џинпинг во 2017 година и, според извор за Ројтерс, ќе биде домаќин и на прием со глобални бизнис-лидери.
Кина како сигурен партнер
Се очекува делегацијата од Пекинг да ја претстави Кина како сигурен партнер за трговија и инвестиции во време кога, според неа, „непредвидливите и присилни“ царински политики на Вашингтон ги вознемируваат и ривалите и сојузниците.
„Едностраните практики и трговските договори на некои земји јасно ги прекршуваат основните принципи и правила на Светската трговска организација и сериозно го поткопуваат меѓународниот економски и трговски поредок“, рече Хе, без да именува конкретна држава.
„Кина е трговски партнер на сите земји, а не противник, и развојот на Кина е можност, а не закана за глобалниот економски развој“, додаде тој.
Во многу случаи, „Кина сака да купи, но другата страна не сака да продава“, рече Хе, споменувајќи ја „пан-секјуритизацијата“, термин што Пекинг често го користи за да ги опише трговските ограничувања наметнати од САД и нивните сојузници поради безбедносни грижи.
Пораката за отвореност кон увоз и странски бизниси е во согласност со настапите на Кина во Давос во изминатите години, изјави за Ројтерс висок извршен директор на меѓународна профитна организација. „Ова не е ново. Она што нè интересира се мерките што ќе следат.“
Минатата недела канадскиот премиер Марк Карни ја оцени Кина како „попредвидлива“ од САД и, во отстапување од линијата на Вашингтон, ги намали царините за кинеските електрични возила во замена за пониски давачки за канадската канола.
Трамп, кој повторно ги обнови своите претензии кон полуавтономната данска територија Гренланд, принудувајќи ги членките на НАТО и европските земји да бараат одговор, треба да се обрати на форумот во среда.
Предизвици за кинеската економија
Кинеската економија ја исполни официјалната цел за раст од „околу 5%“ во 2025 година, но експанзијата забави на најниско ниво во последните три години во четвртиот квартал, отворајќи прашања за одржливоста на моделот заснован на извоз.
Додека кинеските извозници се диверзифицираат надвор од американскиот пазар поради царините, сè почесто се соочуваат и со протекционистички мерки, бидејќи сè повеќе земји воведуваат трговски бариери за заштита на домашните индустрии.
Во своето обраќање, Хе го бранеше кинескиот развоен модел, велејќи дека успехот се темели на реформи, отворање и иновации, а не на државни субвенции. Трговските партнери, вклучувајќи ја и ЕУ, го обвинуваат Пекинг дека преку субвенции им дава неправедна предност на своите индустрии, како секторот за електрични возила.
Кина оваа година ќе даде приоритет на проширување на домашната побарувачка, рече Хе, повикувајќи ги глобалните компании „да ги искористат можностите“.
Никола Еузе, извршен директор на француската компанија за обновлива енергија „Свитиќ“, изјави за Ројтерс дека неговата компанија би можела да размисли за инвестиции во Кина по пораките од Пекинг.
„Прашањето е – дали можеме? Дали можеме да одиме таму и да ја заштитиме нашата интелектуална сопственост и инвестициите, и како културно се комуницира?“, рече тој.