Насилни судири избија во саботата во албанската престолнина Тирана меѓу полицијата и поддржувачи на опозицијата за време на национален протест против владата на премиерот Еди Рама, при што полицијата употреби солзавец и водени топови откако демонстрантите фрлаа молотови коктели, пиротехнички средства и камења кон државни институции.
Најмалку 11 полициски службеници биле повредени, а повеќе од 20 демонстранти биле приведени, соопшти Државната полиција. Дел од повредените полицајци биле згрижени поради изгореници во Трауматолошката болница во Тирана.
Протестот, организиран од опозициската Демократска партија (ПД), траел речиси четири часа и претставува еден од најсериозните инциденти со политичко насилство во последните месеци во Албанија, земја кандидат за членство во Европската унија.
Снимки емитувани од локалните медиуми покажаа пламен и експлозии околу владините објекти, откако молотови коктели се удираа во ѕидовите и скалите на зградата на Владата, додека полицијата во заштитна опрема формираше кордони за заштита на институциите. Полицијата соопшти дека интервенирала откако биле игнорирани повеќекратни повици до демонстрантите да прекинат со насилните дејствија.
„Во согласност со законските овластувања, полицијата интервенираше по нападите со молотови коктели, пиротехнички средства и тврди предмети“, соопшти Државната полиција.
Протестот го предводеше поранешниот премиер и лидер на Демократската партија, Сали Бериша, кој им се обрати на поддржувачите од главниот булевар спроти зградата на Владата, држејќи албанско национално знаме и обвинувајќи ја владата за корупција.
Бериша изјави дека опозицијата влегува во, како што рече, „финалната фаза на отпорот“, додавајќи дека „сезоната на отпорот ќе продолжи“. По неговиот говор, демонстрантите се упатија кон зградата на Парламентот, каде повторно избија судири со полицијата.
Пратеници на Демократската партија, меѓу кои Фламур Нока, Лучано Бочи и Бесарт Џаферi, беа забележани во првите редови на протестот. Во еден момент, тие се обидоа да формираат човечки кордон за да го спречат напредувањето на полицискиот воден топ, но полицијата ја растера толпата.
Властите соопштија дека меѓу приведените имало и еден малолетник, што предизвика критики од опозицијата и од дел од граѓанскиот сектор.
По протестот, безбедносни служби ги оградија делови од владините и парламентарните комплекси, третирајќи ги како места на кривично дело, додека истражителите ја документираа штетата и собираа докази за употребените запаливи средства. На објектите беа видливи траги од изгореници, искршено стакло и остатоци од пиротехнички средства.
Премиерот Еди Рама го осуди протестот, обвинувајќи ја опозицијата за организирано насилство и вандализам.
„Државата нема да се поклони пред насилството“, изјави Рама во објава на социјалните мрежи, обвинувајќи ги организаторите на протестите дека користеле платени лица и се обидувале да го сокријат нивниот идентитет за да избегнат идентификација преку безбедносни камери.
Тој ја обвини опозицијата дека систематски го користи насилството како политичка алатка и направи споредби со екстремистички движења од европската историја на 20 век.
Таулант Бала, шеф на пратеничката група на владејачката Социјалистичка партија, изјави дека насилството не е „ништо ново“ и изрази поддршка за повредените полициски службеници.
Од Демократската партија засега нема официјален одговор на обвинувањата на премиерот.
Протестот се одржа во период на зголемени политички тензии во Албанија, неколку дена по правниот спор околу заменик-премиерката Белинда Балукy, која беше привремено суспендирана од функцијата од специјален антикорупциски суд. Премиерот ја обжали одлуката до Уставниот суд, кој сè уште нема донесено одлука.
Опозицијата го користи случајот како доказ за, како што тврди, системска корупција, додека владините претставници ја обвинуваат опозицијата дека ги злоупотребува судските процеси за политичка дестабилизација.
Ова беше втор национален протест организиран од Демократската партија овој месец, што ја нагласува длабоката политичка поларизација во земјата повеќе од една година по парламентарните избори на кои социјалистите ја зацврстија власта.
Меѓународни набљудувачи повеќепати повикаа на воздржаност и политички дијалог, предупредувајќи дека нестабилноста може да ги поткопа реформите неопходни за напредок во процесот на пристапување кон Европската унија.
Полицијата соопшти дека доцна вечерта ситуацијата во центарот на Тирана била во голема мера смирена, но дека истрагите продолжуваат и можни се дополнителни апсења.