Членот на Извршниот одбор на Европската централна банка, Филип Лејн, предупреди дека Европа влегува во период на засилени економски ризици и губење на глобалната конкурентност, додека Кина и остатокот од Азија стануваат сè помоќни центри на светската економија.
Во обраќање на Азискиот форум за монетарна политика во Сингапур, Лејн рече дека еврозоната останува „високо отворена економија“, силно зависна од меѓународната трговија, глобалните синџири на снабдување и економските движења во Азија.
„Европската економија е многу чувствителна и на позитивни и на негативни глобални шокови“, рече Лејн.
Тој нагласи дека односот меѓу Европа и Азија драматично се променил во последните две децении.
„Кога беше формирана еврозоната во 1999 година, куповната моќ на Азија беше слична на онаа на еврозоната. Денес само Кина има куповна моќ речиси двојно поголема од еврозоната“, изјави Лејн.
Според него, Азија, со Кина во центарот, станала главен двигател на глобалната трговија и индустрискиот раст.
„Традиционалниот профил на еврозоната како извозна сила е под сè поголем притисок“, предупреди тој.
Лејн рече дека во првите две децении по создавањето на еврозоната, европскиот извоз и увоз растеле побавно од светската трговија, но дека во последните години разликата станала уште поизразена.
„Извозот на еврозоната опаѓа, додека глобалната трговија повторно расте по пандемијата“, истакна Лејн.
Според анализата на ЕЦБ, Европа веќе губи удел на глобалните пазари во индустриите кои традиционално биле нејзина најголема предност.
„Европската унија сè повеќе се натпреварува со Кина во индустрии кои традиционално биле нејзини клучни области на индустриска сила“, рече Лејн.
Тој предупреди дека Кина денес произведува комплексни и високотехнолошки производи слични на европските, со што директно ја потиснува Европа од глобалните пазари.
„Повеќе од која било друга голема економија, извозната структура на Кина станува сè послична на европската“, рече тој.
Лејн објасни дека Европа губи позиции на три фронта – на глобалните пазари, на кинескиот пазар и внатре во самата Европска унија.
„Во трети пазари еврозоната губи удел, додека Кина продолжува да го шири своето присуство. Во самата Кина, европскиот извоз е во пад, а на европскиот пазар кинеските компании добиваат сè поголем простор во високотехнолошките производи“, рече Лејн.
Според него, енергетската криза дополнително ја погодила европската конкурентност.
„Индустриите како производството и хемиската индустрија беа непропорционално погодени од растот на цените на енергијата по европската гасна криза“, предупреди тој.
Лејн оцени дека последиците од кризата оставаат долгорочни „лузни“ врз европската индустрија и нејзината способност за извоз и раст.
Во исто време, пониските цени на кинеските производи помогнале во намалување на инфлацијата во еврозоната.
„Конкурентните кинески цени извршија надолен притисок врз цените на производителите во другите земји, со што се ублажи увезената инфлација во еврозоната“, рече Лејн.
Сепак, тој предупреди дека зависноста од азискиот увоз носи сериозни ризици.
„Поголемата концентрација на увоз ја зголеми изложеноста на еврозоната на прекини во снабдувањето, геополитички тензии и ценовни шокови“, рече Лејн.
Тој нагласи дека евентуален прекин на извозот на критични суровини и компоненти од Азија би можел силно да ја погоди Европа.
Лејн посочи и дека кинеските економски потреси имаат директно влијание врз глобалните цени на суровините, енергијата и металите.
„Макроекономските ризици во Кина можат значително да влијаат врз цените на нафтата, металите и другите стратешки суровини“, рече тој.
Во заклучокот, Лејн предупреди дека Европа мора да ја зајакне сопствената економска отпорност и индустриска база ако сака да остане релевантна глобална економска сила.
„Глобалната економска рамнотежа брзо се менува во корист на Азија“, рече Лејн.