Адаптацијата кон климатските промени во Западен Балкан Шест (ЗБ6) мора да премине од стратегии кон конкретни, координирани и финансиски одржливи инвестиции, изјави денес во Тирана генералниот секретар на Советот за регионална соработка (RCC), Амер Капетановиќ, на отворањето на конференцијата „Обединети за климата: Регионална соработка за отпорна иднина“.
Конференцијата, организирана од Министерството за туризам и животна средина на Албанија и ГИЗ, во рамките на Регионалното климатско партнерство меѓу Германија и Западен Балкан, со поддршка од RCC и меѓународни актери за климатско финансирање, собра министри и високи претставници од министерствата за земјоделство, животна средина, клима и финансии, како и претставници од хидрометеоролошките служби, климатските институции, меѓународните организации, развојните партнери, финансиските институции, истражувачите и практичарите кои работат на адаптација кон климатските промени и земјоделство. Целта е да се зајакне регионалната соработка и политичката посветеност за климатска адаптација низ Западен Балкан Шест, со фокус на практични активности, климатско финансирање, сигурни климатски податоци, рано предупредување и подготвеност.
„Адаптацијата кон климатските промени не е само еколошка агенда, туку и развојна, фискална, инфраструктурна, безбедносна и здравствена агенда. Секоја нова поплава, суша, шумски пожар или свлечиште е исто така буџетски шок, кој ги пренасочува јавните средства од училиштата, болниците, патиштата, земјоделството, енергетската транзиција или социјалната заштита кон санирање на штетите. Нашата амбиција треба да биде едноставна, но сериозна: да преминеме од заедничка ранливост кон заедничка подготвеност, и од заедничка подготвеност кон конкретни инвестиции. Климатските влијанија не познаваат граници, ниту пак нашиот одговор го може тоа,“ изјави Капетановиќ.
Капетановиќ нагласи дека Западен Балкан веќе се соочува со сè почести и поразорни климатски влијанија, вклучувајќи шумски пожари, поплави, суши и топлотни бранови. Тој потсети дека поплавите во Србија во 2014 година предизвикале околу 1,7 милијарди евра штети и загуби, додека во Босна и Херцеговина истата катастрофа погодила околу еден милион луѓе, вклучувајќи 40.000 раселени. Тој исто така истакна дека, според проценките на Светска банка, Западен Балкан Шест ќе треба да инвестира најмалку 37 милијарди американски долари во адаптација во следната деценија.
Говорејќи за улогата на RCC, Капетановиќ рече дека организацијата работи на претворање на климатската отпорност во практични регионални решенија, вклучувајќи го унапредувањето на Стратегијата за адаптација на WB6 2026–2030, развојот на Стратешкиот план за биодиверзитет на WB6 до 2030 година, истражувањето на регионален механизам за осигурување од ризици за Југоисточна Европа и интеграцијата на отпорноста во финансиите преку алатки усогласени со ЕУ, како што се рамките за одржливо финансирање и стандардите за зелени обврзници на WB6.
Отворањето на високо ниво беше модерирано од Бленди Салај и, покрај Капетановиќ, учествуваа и заменик-претседателката на Владата на Албанија, Албана Кочиу, амбасадорката Рут Хубер, претставничка на Германија, Матилд Лоранс, заменик-извршна директорка на Фондот за одговор на загуби и штети, како и видео пораки од министерот за животна средина, климатска акција, заштита на природата и нуклеарна безбедност на Германија, Карстен Шнајдер, и Томас Ериксон, директор во Зелениот климатски фонд.
По отворањето, Ивана Марковиќ Бошковиќ, виш експерт на RCC за Зелена агенда и координатор на Зелената агенда, го модерираше министерскиот панел на високо ниво „Обединети за климата – Акција за адаптација и регионална соработка“, кој ги собра министрите и високите претставници од регионот одговорни за политиките поврзани со животната средина и климата. Дискусијата се фокусираше на тоа како Западен Балкан Шест може да ја зајакне политичката посветеност, да ја подобри координацијата и да ги претвори приоритетите за климатска адаптација во практични активности кои ги штитат граѓаните, инфраструктурата, економиите и јавните буџети.
Конференцијата исто така се фокусира на две клучни области на регионалната климатска отпорност: затворање на јазот во инвестициите за адаптација преку премин од климатски стратегии кон проекти што можат да се финансираат, и зајакнување на хидрометеоролошките служби и системите за климатски податоци кои поддржуваат донесување одлуки базирани на докази, рано предупредување и климатски услуги за земјоделците, бизнисите и граѓаните.