Владата и албанската опозиција влегоа во отворен судир околу начинот на кој треба да се усвои новиот Закон за правична и соодветна застапеност, откако собраниската Комисија за односи меѓу заедниците поддржа законот да биде донесен со таканаречено „мало Бадентерово мнозинство“, а не со апсолутно двојно мнозинство како што бараше опозицијата.
Одлуката беше донесена по тензична седница проследена со вербални судири меѓу пратениците на власта и опозицијата. Претседателот на Комисијата, Аднан Азизи, во гласање ги стави двата предлога – законот да се носи со мало или со големо Бадентерово мнозинство. Предлогот на опозицијата не доби доволна поддршка, додека мнозинството од присутните членови ја поддржа постапката со мало Бадентерово мнозинство.
Опозицискиот Европски фронт оцени дека законот не обезбедува доволни гаранции за спроведување на уставниот принцип на правична застапеност на етничките заедници во јавната администрација.
Пратеничката Ријана Ајдари од ДУИ изјави дека предложениот текст не содржи јасно дефинирани квоти, механизми за корекција на нееднаквостите ниту санкции за институциите што нема да го почитуваат законот.
„Во овој закон недостасуваат клучните елементи што би го направиле применлив и обврзувачки во пракса“, рече Ајдари.
Сличен став изнесе и лидерот на Алијансата за Албанците, Зијадин Села, кој побара законот да биде донесен со апсолутно Бадентерово мнозинство, оценувајќи дека двојното гласање претставува еден од ретките механизми за спречување на прегласување на помалите етнички заедници.
„Колку повеќе закони се носат со апсолутен Бадентер, толку поголема ќе биде заштитата на граѓаните што ги претставувате“, изјави Села.
Од друга страна, пратениците од владејачката коалиција ВЛЕН тврдат дека нема правна потреба законот да се носи со построгото мнозинство.
Пратеникот Беким Ќоку потсети дека и Законот за употреба на јазиците бил усвоен со мало Бадентерово мнозинство и оцени дека сегашните критики се политички мотивирани.
„Тогаш никој не го оспоруваше начинот на гласање на еден исклучително важен закон за заедниците“, рече Ќоку.
Дебатата околу начинот на гласање отвори пошироко прашање за иднината на моделот на етничка застапеност по укинувањето на механизмот „балансер“, кој со години се користеше за вработувања во јавниот сектор.
Владата тврди дека новиот закон ќе воспостави јасна правна рамка за спроведување на уставното начело на правична и соодветна застапеност на сите заедници во државните институции.
Опозицијата, пак, предупредува дека без прецизни критериуми, контролни механизми и санкции, законот може да остане декларативен документ без реален ефект врз етничката структура на администрацијата.
Предлог-законот е во прво читање и ќе продолжи низ редовна собраниска процедура. Според најавите, пред неговото конечно усвојување ќе биде организирана и јавна расправа.
Спорот околу Бадентеровото мнозинство, меѓутоа, покажува дека прашањето за етничката застапеност останува едно од најчувствителните политички прашања во Северна Македонија, повеќе од две децении по Охридскиот рамковен договор.