Трошоците за живот во Македонија продолжуваат да растат, додека Владата и синдикатите нудат различни проценки за тоа колку пари му се потребни на едно семејство за да ги покрие основните месечни потреби.
Според Сојузот на синдикатите на Македонија (ССМ), вредноста на минималната потрошувачка кошничка во октомври достигнала 70.358 денари, што е зголемување од 926 денари во споредба со септември.
За семејствата што живеат под кирија, проценетите месечни трошоци изнесуваат 85.733 денари.
Во меѓувреме, заменик-министерот за економија и труд Маријан Ристески изјави дека растот на платите во последниот период бил повисок од инфлацијата, што, според него, укажува на подобрување на куповната моќ.
Една минимална плата не ја покрива ниту храната
Од вкупните месечни трошоци на четиричлено семејство, 26.170 денари се потребни само за храна и пијалаци.
Тоа е за 124 денари повеќе од минималната плата, која изнесува 26.046 денари.
Доколку двајца членови на семејството работат за минимална плата, нивниот вкупен месечен приход изнесува 52.092 денари.
Според синдикалната кошничка, таквото семејство би имало недостиг од 18.266 денари за покривање на основните трошоци.
Доколку живее под кирија, разликата меѓу приходите и проценетите трошоци се зголемува на 33.641 денар.
Оваа пресметка покажува дека две минимални плати покриваат околу три четвртини од синдикалната минимална кошничка без кирија.
За десет месеци трошоците пораснале за речиси 4.000 денари
Во јануари годинава синдикалната минимална кошничка изнесувала 66.413 денари, додека во октомври достигнала 70.358 денари.
Тоа претставува зголемување од 3.945 денари, односно околу 5,9 проценти.
Трошоците за храна и пијалаци во истиот период пораснале од 24.211 на 26.170 денари, што е зголемување од 1.959 денари.
Овие бројки покажуваат колку се зголемиле проценетите расходи на едно четиричлено домаќинство од почетокот на годината.
Владата и синдикатите со различни кошнички
Разликите меѓу Владата и синдикатите не се однесуваат само на оценката за животниот стандард, туку и на методологијата за пресметување на основните трошоци.
Министерството за економија и труд во август објави сопствена потрошувачка кошничка од 58.475 денари.
За истиот месец, синдикалната кошничка изнесувала 68.675 денари, односно 10.200 денари повеќе.
Од Министерството ја објаснија разликата со различниот опфат на производи и услуги. Владината пресметка не ги вклучува трошоците за кирија или станбен кредит.
Затоа двете кошнички не можат директно да се третираат како идентични мерења на трошоците за живот.
Ристески: Платите растат побрзо од цените
Заменик-министерот Маријан Ристески изјави дека во последниот период платите растеле за повеќе од седум проценти, додека инфлацијата изнесувала околу 4,5 проценти.
„Во минатото имавме ситуации во кои инфлацијата беше повисока од растот на платите, додека во последниот период инфлацијата изнесуваше околу 4,5 проценти, а растот на платите беше над 7 проценти“, изјави Ристески.
Според него, ваквиот однос придонесува за зачувување на куповната моќ.
Сепак, споредувањето на просечниот раст на платите со инфлацијата не покажува дали секое домаќинство има поголем расположлив приход.
Граѓаните со ниски примања можат да се соочуваат со значително поголем притисок доколку цените на основните производи и услугите што најмногу ги користат растат побрзо од нивните плати.
Ристески посочи дека врз цените влијаат и војните во Украина и на Блискиот Исток, кои предизвикуваат проблеми во снабдувањето со енергенси и суровини.
Минималната плата останува предмет на преговори
Прашањето за висината на минималната плата и натаму е тема на разговор меѓу Владата, синдикатите и работодавците во рамките на Економско-социјалниот совет.
Ристески нагласи дека минималната плата се усогласува според постојната законска формула, додека Владата ги следи движењата на просечната и медијалната плата.
Но најновите податоци на ССМ покажуваат дека разликата меѓу минималните приходи и проценетите основни трошоци останува значителна.
Додека Владата посочува на побрз раст на платите од инфлацијата, синдикалните пресметки покажуваат дека четиричлено семејство со двајца минимално платени работници и натаму не може да ја покрие целата минимална потрошувачка кошничка.