Лидерите на Европската унија постигнаа договор да ѝ одобрат на Украина заем од 90 милијарди евра, откако не успеаја да се усогласат околу користењето на замрзнатите руски средства, соопштија официјални лица по самитот во Брисел.
Договорот, за кој лидерите велат дека ќе ги покрие воените и економските потреби на Киев во следните две години, беше постигнат по повеќе од еден ден интензивни разговори. Заемот ќе биде поддржан од заедничкиот буџет на ЕУ.
„Се обврзавме, испорачавме“, напиша претседателот на Европскиот совет Антонио Кошта на X, најавувајќи го договорот.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски претходно ги повика лидерите да искористат околу 200 милијарди евра замрзнати руски средства. Но Белгија, каде што се наоѓа најголемиот дел од тие средства, побара гаранции за распределба на правната одговорност, што не доби поддршка од другите земји.
Зеленски им се заблагодари на европските лидери за договорот, кој го опиша како „значајна поддршка што вистински ја зајакнува нашата отпорност“. Во објава на X тој нагласи дека е важно руските средства да останат „имобилизирани“.
Францускиот претседател Емануел Макрон, пак, изјави дека би било „корисно“ Европа повторно да се ангажира во дијалог со рускиот претседател Владимир Путин. „Во наш интерес, како Европејци и Украинци, е да се најде соодветна рамка за повторно отворање на оваа дискусија“, рече Макрон, додавајќи дека тоа би можело да се случи „во наредните недели“.
Белгискиот премиер Барт де Вевер изјави дека одлуката за заем, наместо користење на замрзнатите средства, помогнала да се избегнат „хаос и поделби“ во ЕУ. „Останавме обединети“, додаде тој.
Украина е на неколку месеци од недостиг на готовина, а Зеленски предупреди дека без финансиска инјекција до пролетта земјата ќе мора да „го намали производството на дронови“. ЕУ проценува дека на Украина ѝ се потребни дополнителни 135 милијарди евра во следните две години, при што притисокот врз буџетот ќе започне во април.
Германскиот канцелар Фридрих Мерц, кој ја поддржуваше идејата за користење на средствата, изјави дека конечната одлука за заемот „испраќа јасен сигнал“ до Путин.
Договорот му обезбедува на Киев неопходна финансиска поддршка во услови на засилени дипломатски активности, додека американскиот претседател Доналд Трамп притиска за брз договор за ставање крај на војната меѓу Русија и Украина.
Во меѓувреме, Зеленски најави дека украински и американски делегации ќе одржат нови разговори во петок и сабота во Соединетите Држави, додавајќи дека очекува повеќе детали за безбедносните гаранции што Вашингтон би можел да ги понуди за да се спречи нова инвазија.