Американски и ирански претставници се подготвуваат за нова рунда разговори во Катар, во обид да се зачува кревкиот прекин на огнот постигнат овој месец, додека тензиите околу Ормускиот теснец повторно ја зголемуваат неизвесноста на глобалните енергетски пазари.
Иако американски и ирански делегации ќе престојуваат во Доха, катарските власти соопштија дека засега не се планирани директни средби меѓу двете страни. Наместо тоа, разговорите ќе се одвиваат преку посредство на Катар, кој има клучна улога во одржувањето на примирјето.
Портпаролката на Белата куќа, Каролин Левит, изјави дека специјалните пратеници Стив Виткоф и Џаред Кушнер ќе пристигнат во Доха по најавата на американскиот претседател Доналд Трамп дека разговорите ќе продолжат во вторник. Од иранска страна, заменик-министерот за надворешни работи Казем Гарибабади потврди дека иранска делегација исто така ќе биде во Катар, но со задача да го следи спроведувањето на американските обврски од договорот за прекин на огнот.
Клучното прашање останува Ормускиот теснец – најважната поморска рута за транспорт на нафта и природен гас во светот. Иран продолжува да инсистира дека бродовите мора да ги користат рутите одобрени од Техеран, предупредувајќи дека ќе се спротивстави на пловилата што ќе се движат по алтернативни коридори.
„Ако пловилата користат други рути, ќе се обидеме да ги спречиме и одговорноста за последиците ќе биде нивна“, изјави Гарибабади, според иранските државни медиуми.
Новите тензии избувнаа минатата недела кога САД го обвинија Иран за напад врз трговски брод што пловел во близина на оманскиот брег. Вашингтон возврати со напади врз ирански воени цели, по што Техеран изврши ракетни и беспилотни напади врз американски позиции во Бахреин и Кувајт. Иако судирите престанаа во неделата, двете страни остануваат далеку од компромис за идниот режим на пловидба низ теснецот.
Во меѓувреме, поморскиот сообраќај низ Ормускиот теснец постепено се обновува. Според податоците на компанијата „Кплер“, во понеделникот низ теснецот поминале 40 бродови, наспроти 24 еден ден претходно.
Нафтените пазари остануваат внимателни. Цената на нафтата „брент“ се движи околу 74 долари за барел, додека аналитичарите предупредуваат дека секое ново нарушување на пловидбата би можело повторно да предизвика глобален енергетски шок.
Во поширока геополитичка перспектива, дел од аналитичарите оценуваат дека најголем добитник од кризата би можела да биде Кина, која благодарение на своите енергетски резерви и доминацијата во секторите на обновлива енергија и електрични возила успева да ги ублажи последиците од нестабилноста на Блискиот Исток подобро од повеќето западни економии.