Десетици делегати ја напуштија салата на Генералното собрание на Обединетите нации во знак на протест додека израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху излезе на говорницата, а тој одговори со пркосна одбрана на воените операции на Израел во Газа, Иран и поширокиот Блиски Исток.
„Ќе победиме. Немаме друг избор“, рече Нетанјаху.
Додека дел од делегатите излегуваа, израелската делегација го поздравуваше премиерот.
Нетанјаху ги нарече оние што ја напуштија салата „морални кукавици“ и ги отфрли обвинувањата дека Израел врши геноцид врз Палестинците во Газа.
Сцената во Њујорк беше една од највидливите манифестации на дипломатскиот притисок со кој се соочува израелската влада по речиси три години војна во Газа и во услови на поширок регионален конфликт.
Нетанјаху: Израел нема друг избор
Израелскиот премиер искористи голем дел од говорот за да ги брани воените операции на својата земја.
Тој ги поврза операциите во Газа и војната против Иран со пошироката борба за безбедноста на Израел и рече дека земјата ќе продолжи да се бори.
Нетанјаху особено го нагласи сојузот со Вашингтон и му се заблагодари на американскиот претседател Доналд Трамп за неговото лидерство.
Тој ги претстави американско-израелските напади врз Иран како заедничка операција во одбрана на двете земји и пошироко на западните интереси.
Техеран негира дека развива нуклеарно оружје.
Спорот за геноцидот
Еден од најжестоките делови од говорот беше посветен на обвинувањата за геноцид во Газа.
Нетанјаху категорично ги отфрли.
Израел тврди дека неговите операции се насочени против Хамас и дека дејствува во самоодбрана по нападот од 7 октомври 2023 година, кога, според израелските податоци, беа убиени околу 1.200 луѓе, а 251 беа земени како заложници.
Според Министерството за здравство во Газа, управувано од Хамас, повеќе од 73.900 Палестинци се убиени во израелската воена кампања. Податоците не прават разлика меѓу цивили и борци.
Правната квалификација за тоа дали дејствувањето на Израел претставува геноцид е предмет на меѓународна правна постапка и спор.
Меѓународниот суд на правдата има издадено привремени мерки во постапката поведена според Конвенцијата за геноцид, но нема донесено конечна пресуда дека Израел извршил геноцид.
Налогот од Хаг останува
Нетанјаху истовремено се наоѓа под налог за апсење издаден од Меѓународниот кривичен суд.
МКС во ноември 2024 година издаде налози за Нетанјаху и тогашниот министер за одбрана Јоав Галант поради сомневања за воени злосторства и злосторства против човештвото.
Тоа се обвиненија, а не пресуда за вина.
Израел го оспорува надлежноста на судот и ги отфрла обвиненијата.
Абас: Се уништува можноста за палестинска држава
Неколку часа пред говорот на Нетанјаху, палестинскиот претседател Махмуд Абас му се обрати на Генералното собрание преку претходно снимена видео-порака.
Абас не беше во Њујорк бидејќи САД не му издадоа виза.
Тој го обвини Израел дека Палестинците во Газа ги изложува на убивање, уништување, глад и раселување.
Абас особено предупреди на ширењето на израелските населби на окупираниот Западен Брег.
Според него, таквата политика ја загрозува можноста за решение со две држави.
Генералниот секретар на ОН Антонио Гутереш оваа недела исто така предупреди дека условите за независна, одржлива и суверена палестинска држава систематски исчезнуваат.
ОН сметаат дека израелските населби на окупираната палестинска територија се спротивни на меѓународното право.
Судир и со Ердоган
Нетанјаху не се задржа само на палестинското прашање.
Тој директно го нападна турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган, нарекувајќи го „тиранин“ и обвинувајќи го дека го поддржува Хамас.
Анкара остро реагираше.
Турското претседателство ги оцени обвинувањата како неосновани и соопшти дека користењето на говорницата на Генералното собрание за вакви напади не е во согласност со принципите на мир, право и дијалог врз кои се засноваат ОН.
Ердоган претходно пред Генералното собрание остро ја критикуваше израелската политика во Газа и на Западниот Брег.
И градоначалникот на Њујорк стана цел
Во необичен дел од говорот, Нетанјаху директно му се обрати и на градоначалникот на Њујорк, Зохран Мамдани.
Мамдани е еден од најгласните американски критичари на израелскиот премиер.
Нетанјаху го обвини дека по неговиот избор многу Евреи повеќе не се чувствуваат безбедно во Њујорк.
Кабинетот на Мамдани возврати дека израелскиот премиер изнесува неосновани тврдења со кои се обидува да ја оправда својата политика кон Палестинците.
Протести и апсења надвор од ОН
Протестите не останаа само во салата на Генералното собрание.
Полицијата во Њујорк приведе повеќе демонстранти кои протестираа против посетата на Нетанјаху.
Меѓу приведените беше и оскаровката Сузан Сарандон.
Њујоршката полиција соопшти дека интервенирала поради непријавен протест при кој демонстрантите блокирале сообраќајница.
Говор и за домашна употреба
Говорот во ОН доаѓа само неколку недели пред изборите во Израел на 27 октомври.
Нетанјаху се соочува со критики и дома и во странство.
Неговата долгогодишна политичка репутација како лидер способен да ја гарантира безбедноста на Израел беше погодена од нападот на Хамас од 7 октомври 2023 година и од прашањата за тоа дали владата можела да го спречи.
Нетанјаху ги отфрла тврдењата дека игнорирал предупредувања пред нападот.
Неговиот настап во Њујорк затоа имаше две јасни публики: меѓународната заедница, пред која го бранеше израелското водење на војната, и израелските гласачи пред изборите следниот месец.
Но највпечатливата слика од говорот можеби не беше ниту една од неговите пораки.
Тоа беше салата што се празнеше додека израелскиот премиер се приближуваше до говорницата.