Американскиот претседател Доналд Трамп објави договор според кој Русија ќе пушти значителни количества дизел на американскиот и глобалниот пазар, додека Вашингтон привремено ќе ги суспендира санкциите за рускиот извоз на ова гориво.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски остро го критикуваше потегот, оценувајќи дека тој претставува подарок за рускиот претседател Владимир Путин и „инвестиција во војна што мора да заврши, а не да се продолжува“.
Според Трамп, Путин се согласил веднаш да бидат ослободени 300.000 тони дизел за американскиот и светскиот пазар, по што во ноември би следувале дополнителни 500.000 тони, а потоа уште еден милион тони.
Трамп најави и дополнителни три милиони тони руски дизел во „краток период“, но рече дека тоа ќе зависи од состојбата на руските рафинерии, кои беа цел на украински напади.
Американското Министерство за финансии издаде привремена дозвола со која се овозможува руски дизел да влезе на пазарот. Според информациите објавени од Би-Би-Си, суспензијата на санкциите за рускиот дизел би важела до 7 април, додека другите руски средства опфатени со санкциите, вклучително и имотот во американските банки, остануваат замрзнати.
Путин потврди дека Русија е подготвена да испорачува
Путин потврди дека разговарал со Трамп за состојбата на глобалниот енергетски пазар и дека Москва е подготвена да испорачува нафта и нафтени деривати на американскиот и на светскиот пазар. Во неговата изјава, сепак, не беа наведени конкретни количества.
Русија претходно годинава воведе забрана за извоз на дизел откако се соочи со недостиг на гориво и проблеми во производството по серијата украински напади со беспилотни летала врз рафинерии.
Според Меѓународната агенција за енергија, руското производство на дизел се проценува дека паднало за речиси 30%.
Зеленски ги бранеше украинските напади врз руската енергетска инфраструктура, велејќи дека тие се одговор на повеќегодишните руски напади врз украинскиот енергетски систем.
„Украина нема да ги запали руските рафинерии ако Русија не ја уништува нашата енергетска инфраструктура“, рече Зеленски.
Тој предупреди дека Москва приходите од продажбата на гориво ќе ги претвори во „натамошен терор“ и побара посилна американска поддршка за Украина.
Договорот доаѓа во чувствителен момент за Трамп
Договорот претставува значителна промена во американската политика кон руските енергетски производи, особено откако Конгресот усвои, а Трамп потпиша закон со кој се овозможуваат нови американски санкции и царини кон државите што увезуваат руска нафта и гас.
Потегот доаѓа и во момент кога Белата куќа се обидува да ги намали цените на горивата пред изборите за Конгресот.
Според податоците наведени од Би-Би-Си, просечната цена на дизелот во САД изнесува 6,28 долари за галон, нешто под рекордните 6,53 долари забележани на крајот на септември.
Цените на енергенсите дополнително пораснаа по војната со Иран, при што цената на нафтата Брент се искачи над 103 долари за барел, во споредба со околу 73 долари пред конфликтот.
Но аналитичарите се сомневаат дека договорените руски количества ќе имаат значително влијание врз цените на американските бензински пумпи.
Инвестицискиот стратег Тим Армитиџ оцени дека првите 300.000 тони се еквивалентни на околу 2,25 милиони барели, додека дневната американска потрошувачка на дизел изнесува околу 3,8 милиони барели.
Според него, првата испорака сама по себе нема суштински да ги намали цените.
Останува нејасно што Москва ќе добие за возврат за договорот. Би-Би-Си објави дека побарал од Белата куќа одговор на тоа прашање.
Британската влада, пак, соопшти дека ќе продолжи со санкцискиот притисок врз Москва и со воената и финансиската поддршка за Украина.