Германија го забрзува планираното јакнење на своите вооружени сили со нацрт-закон кој го обновува системот на воена обврска и го отвора патот за создавање „најсилната армија во Европа“, како што вети канцеларот Фридрих Мерц.
Владата предводена од Христијанско-демократската унија (ЦДУ) и Социјалдемократската унија (СПД) минатата недела се усогласи за реформи чија цел е зголемување на бројноста на активниот состав на Бундесверот на околу 260.000 војници до 2035 година, од сегашните приближно 180.000, плус 200.000 резервисти.
Реформата доаѓа во време на растечки страв од руска агресија и предупредувања од администрацијата на поранешниот американски претседател Доналд Трамп дека Европа мора повеќе да инвестира во сопствената безбедност.
Фокус на доброволци, но можно и задолжително служење
Во првата фаза ќе се стимулира доброволното пријавување со повисоки плати, вклучително и почетен месечен износ од 2.600 евра. Но, доколку не се исполнат квотите, владата задржува можност да воведе задолжителни повици.
Од следната година сите 18-годишници ќе добиваат прашалник за интерес за служба. За мажите пополнувањето ќе биде задолжително. Од 2027 година ќе следуваат и задолжителни лекарски прегледи за мажите на 18-годишна возраст.
Германија ја укина задолжителната воена служба во 2011 година. Новиот модел сè уште треба да помине во Бундестагот, со гласање очекувано до крајот на годинава. Ако биде усвоен, ќе стапи во сила на 1 јануари 2026 година.
Министерот за одбрана Борис Писториус (СПД) рече дека реформата е дизајнирана да ја зајакне одбранбената способност и да испрати сигнал за одвраќање. „Колку сме покапацитетни, толку е помала веројатноста да бидеме вовлечени во конфликт“, изјави тој.
Дебата околу консензуалниот модел
Претходниот предлог за „лотарија-регрутирање“, со двојно извлекување за селекција и повикување, беше отфрлен како непрактичен. Наместо тоа, Писториус вели дека мотивацијата треба да се темели на стимули, а не на принуда.
Но дилемите остануваат. Истражување на Форса од октомври покажа дека 80% од поддржувачите на левичарската партија Ди Линке се против обновување на задолжителната служба. Бројот на барања за статус на приговор на совеста од почетокот на годинава нагло порасна на над 3.000 — најмногу од 2011 година.
Предизвици од децениско занемарување
Бундесверот со децении вложуваше под 2% од БДП во одбрана, под целите на НАТО. Руската инвазија врз Украина во 2022 година го означи „Zeitenwende“ – пресврт, со создавање фонд од 100 милијарди евра за модернизација.
Мерц, кој ја презеде функцијата годинава, го турка процесот уште подалеку, ветувајќи двојно зголемување на одбранбената потрошувачка и предупредувајќи дека „Путин разбира само јазик на силата“.
Германските воени планери, меѓу кои и началникот Карстен Бројер, предупредуваат дека Русија би можела да изврши напад на НАТО-земја до 2029 година, повикувајќи на забрзана подготвеност.
Неизвесна јавна поддршка
Младите Германци, кои би биле најпогодени, остануваат скептични. „Важно е да можеме да се одбраниме, но затоа сме во НАТО“, рече 17-годишник за Си-Ен-Ен, додавајќи дека не се гледа во воена униформа. Други изразуваат грижа дека нивното образование ќе биде прекинато.
Иако аналитичарите велат дека квотите можат да се постигнат и без задолжителна служба, Писториус призна дека остатокот од Европа внимателно ги следи германските реформи.
„Сите гледаат што правиме“, рече тој. „Можеби ќе станеме модел за другите – можеби.“