Американскиот претседател Доналд Трамп се откажа од планот да воведе такса од 20 отсто за товарот што се превезува низ Ормускиот Теснец, заменувајќи ја мерката со најавени трговски и инвестициски договори со земјите од Персискиот Залив.
Промената беше објавена само неколку часа пред американската војска повторно да ја активира поморската блокада на иранските пристаништа, во обид да го зголеми притисокот врз Техеран и да го ограничи неговото влијание врз стратешкиот воден пат.
Трамп претходно тврдеше дека САД станале „чувар“ на Ормускиот Теснец и дека таксата треба да ги покрие трошоците за заштита на меѓународната пловидба.
Во објава на својата социјална мрежа тој рече дека таксата ќе биде заменета со „масовни“ инвестиции и трговски договори што земјите од Заливот ќе ги склучат со САД. Не соопшти детали за вредноста, роковите или државите опфатени со договорите.
Подоцна, по средбата во Вашингтон со новиот ирачки премиер Али ал Заиди, Трамп рече дека се откажал од првичниот план по повеќе телефонски разговори со лидери од Заливот.
„Не ми се допаѓа концептот на такса, но во исто време не е праведно ние да го штитиме теснецот за целиот свет“, рече Трамп.
Нови американски напади
Американската Централна команда соопшти дека нејзините сили започнале дополнителна рунда напади врз Иран, со цел да ги ослабнат капацитетите што Техеран, според Вашингтон, ги користи за напади врз комерцијалниот сообраќај.
Претходно американската војска соопшти дека извела трета последователна ноќ на напади. Иранските државни медиуми објавија експлозии во повеќе градови, меѓу кои и Бушер, каде што се наоѓа нуклеарна централа.
Иран соопшти дека возвратил со напади врз американски воени објекти во Бахреин и Јордан, откако претходно биле погодени два танкера на Обединетите Арапски Емирати.
Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, пак, предупреди дека израелскиот одговор ќе биде многу посилен доколку Иран повторно ја нападне земјата.
Техеран тврди дека ја задржува контролата
Иран го отфрли тврдењето на Трамп дека САД го контролираат Ормускиот Теснец и порача дека Техеран ќе продолжи да ја задржува контролата врз водниот пат.
Заменик-министерот за надворешни работи Казем Гарибабади рече дека обновувањето на американската блокада практично го поткопало претходно договореното примирје меѓу двете земји.
САД првпат воведоа блокада на иранските пристаништа во април. Американската војска подоцна соопшти дека пренасочила околу 100 комерцијални бродови и онеспособила четири пловила во рамките на операцијата.
Блокадата беше укината во јуни како дел од меморандумот за разбирање, кој требаше да го отвори патот кон прекин на конфликтот. Сепак, спорот околу режимот на пловидба низ Ормус стана една од главните пречки во спроведувањето на договорот.
Танкерскиот сообраќај речиси запре
Податоците од поморскиот сообраќај покажуваат дека движењето на бродовите низ теснецот се намалило на најниско ниво во последните два месеца, додека цената на суровата нафта нагло порасна.
Трамп тврдеше дека теснецот е отворен за сите бродови, освен за иранските, и дека нафтата повторно се движи благодарение на американската воена моќ. Сепак, податоците за пловидбата покажуваат дека танкерскиот сообраќај останува сериозно нарушен.
Ормускиот Теснец е една од најважните енергетски рути во светот. Пред конфликтот низ него минуваше приближно една четвртина од светската трговија со нафта и околу една петтина од глобалниот течен природен гас.
Новата ескалација дополнително ја зголемува неизвесноста за енергетските пазари и изгледите за обновување на дипломатските разговори меѓу Вашингтон и Техеран.