Демократската партија освои мнозинство во двата дома на американскиот Конгрес на меѓуизборите одржани во вторникот, преземајќи ја контролата врз Сенатот и Претставничкиот дом, во резултат што претставува голем политички удар за претседателот Доналд Трамп и Републиканската партија.
Според изборните резултати објавени од „Гардијан“, демократите и независните сенатори што се поврзани со нив обезбедија најмалку 53 места во Сенатот, додека во Претставничкиот дом освоија повеќе од потребните 218 места за мнозинство.
Пребројувањето на гласовите продолжува во дел од изборните единици, но демократите веќе го обезбедија мнозинството во двата дома.
Историска победа во Тексас
Еден од најголемите изборни пресврти се случи во Тексас, каде што демократот Џејмс Таларико победи во трката за Сенатот.
Со тоа Таларико стана првиот демократ што освоил сенаторско место во Тексас од 1988 година.
„Вечерва го победивме Голијат“, им порача Таларико на своите поддржувачи во Остин.
Демократите постигнаа значајни резултати и во Канзас, каде што Адам Хамилтон стана првиот демократ избран во Сенатот од таа држава по речиси еден век.
Во Ајова победи Џош Турек, додека во Охајо Шерод Браун освои сенаторско место за демократите. Партијата забележа победи и во Северна и Јужна Каролина.
Трамп: Не го сметам ова за мој пораз
Претседателот Доналд Трамп во изјава за „Фокс њуз“ рече дека ќе ги прифати изборните резултати, но одби поразот на републиканците да го претстави како личен политички неуспех.
„Не го сметам ова за пораз за мене. Јас не бев на гласачкото ливче“, изјави Трамп.
Тој најави дека ќе го користи претседателското вето против демократските законски предлози со кои не се согласува, но истовремено изрази надеж дека ќе може да постигне договори со демократите за одредени прашања, вклучувајќи ја имиграцијата.
Трамп посочи дека високите цени на горивата и војната со Иран влијаеле врз расположението на гласачите.
Економијата и демократијата во центарот на изборите
Според излезните анкети и анализите на американските медиуми, економската состојба, растот на животните трошоци и загриженоста за функционирањето на демократијата биле меѓу главните причини за незадоволството на гласачите.
Американските медиуми известија дека голем број избирачи изразиле незадоволство од насоката во која се движи земјата.
Демократите освоија и важни гувернерски позиции
Покрај Конгресот, демократите победија и во повеќе значајни гувернерски избори.
Во Тексас, Џина Инохоса стана првата Латиноамериканка избрана за гувернерка на сојузната држава.
Во Минесота, сенаторката Ејми Клобушар ја освои гувернерската функција, станувајќи првата жена на чело на државата.
Демократски кандидати победија и во Охајо, Ајова, Џорџија, Висконсин и Мичиген.
Во Минесота, Пеги Фланаган стана првата жена со домородно американско потекло избрана во Сенатот на САД.
Што значи новото мнозинство за Трамп?
Демократската контрола врз двата дома на Конгресот значително ќе ја промени политичката рамнотежа во Вашингтон во преостанатите две години од претседателскиот мандат на Трамп.
Со мнозинство во Конгресот, демократите ќе можат да ги определуваат законодавните приоритети, да организираат истражни сослушувања, да бараат документи од администрацијата и да вршат поинтензивен надзор врз извршната власт.
Тие ќе имаат и поголемо влијание врз федералниот буџет и потврдувањето на претседателските именувања, особено во Сенатот.
Сепак, контролата врз Конгресот не значи и контрола врз Белата куќа. Трамп останува претседател и може да стави вето на законите што ќе ги усвојат демократите.
За надминување на претседателско вето потребно е двотретинско мнозинство во двата дома, со кое демократите засега не располагаат.
Новоизбраните членови на Конгресот треба да ги преземат функциите на 3 јануари 2027 година.
Изборниот резултат затоа отвора период на поделена власт во Вашингтон, во кој републиканскиот претседател ќе мора да соработува со демократски Конгрес или да се соочи со продолжени институционални блокади.